Chào mừng quý vị đến với CLB Giáo viên Hải Dương.
Quý vị chưa đăng nhập hoặc chưa đăng ký làm thành viên, vì vậy chưa thể tải được các tư liệu của Thư viện về máy tính của mình.
Nếu chưa đăng ký, hãy đăng ký thành viên tại đây hoặc xem phim hướng dẫn tại đây
Nếu đã đăng ký rồi, quý vị có thể đăng nhập ở ngay ô bên phải.
CHÀO MỪNG NGÀY NHÀ GIÁO VIỆT NAM 20 - 11
HÁT ĐỂ CHUNG TAY CHỐNG BIẾN ĐỔI KHÍ HẬU
CTST

- 0 / 0
(Tài liệu chưa được thẩm định)
Nguồn:
Người gửi: Nhị Kim Uyên
Ngày gửi: 15h:44' 28-07-2022
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 119
Nguồn:
Người gửi: Nhị Kim Uyên
Ngày gửi: 15h:44' 28-07-2022
Dung lượng: 1.3 MB
Số lượt tải: 119
Số lượt thích:
0 người
Tuần 2 Ngày dạy:
Tiết 5, 6 Ngày soạn:
Tên chủ đề: Bài 1: LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH.
Văn bản 2: SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
I. MỤC TIÊU BÀI DẠY.
Học xong bài học này, học sinh có thể:
1. Năng lực:
a. Năng lực đặc thù:
• Khái quát được những đặc điểm của truyền thuyết.
• Thực hiện được những nhiệm vụ đọc trong văn bản Sự tích Hồ Gươm.
b. Năng lực chung:
-Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
• Năng lực giao tiếp, hợp tác: Biết phối hợp các bạn cùng bàn, thực hiện công việc nhóm cặp đôi, đánh giá dược khả năng của mình và tự nhận công việc phù hợp với bản thân.
2. Phẩm chất: Biết giữ gìn, phát huy truyền thống dựng nước, giữ nước, trân trọng các giá trị văn hóa của dân tộc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
• Máy chiếu, micro, bảng, phấn.
• SGK, SGV.
• Tranh ảnh về truyện Sự tích Hồ Gươm.
• Giấy A0-> trình bày kết quả làm việc nhóm.
• Phiếu học tập: GV chuyển 1 số câu hỏi trong bài đọc thành PHT cho hs.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU.
Khái quát lại những đặc điểm thể loại và hướng dẫn đọc văn bản Thánh Gióng
a. Mục tiêu:
-Khái quát lại đặc điểm của thể loại truyền thuyết sau khi học xong vbThánh Gióng.
- Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
- Xem lại nội dung chuẩn bị đọc hiểu văn bản Sự tích Hồ Gươm đã chuẩn bị .
b. Nội dung: những đặc điểm của thể loại truyền thuyết
c. Sản phẩm: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV, nội dung chuẩn bị văn bản Sự tích Hồ Gươm.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Khái quát lại đặc điểm thể loại truyền thuyết.
Hoạt động của GV & HS
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• GV chuẩn bị các bộ lá thăm tương ứng với số nhóm hs trong lớp ( 4hs/nhóm)- Mỗi bộ gồm 4 lá, mỗi lá thăm ghi 1 trong 4 ndung sau:
• Khái niệm truyền thuyết, lí giải qua truyền thuyết Thánh Gióng.
• Cốt truyện truyền thuyết, lí giải qua truyền thuyết Thánh Gióng.
• Đặc điểm nhân vật truyền thuyết, lí giải qua tt Thánh Gióng.
• Các yếu tố kì ảo trong truyền thuyết, lí giải qua tt Thánh Gióng.
• GV yêu cầu các hs trong từng nhóm rút thăm-> cùng đưa ra câu trả lời cho câu hỏi của nhóm.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Thực hiện theo nhóm 4 hs.
• GV dùng 1 bộ thăm -> mời đại diện các hs trả lời rút thăm ngẫu nhiên và chuẩn bị trả lời câu hỏi ,
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• GV tổ chức cho hs chơi TRÒ CHƠI GHÉP CỘT để nhắc lại những kiến thức đã học, đọc về truyền thuyết .
• GV gọi 2-4 HS (xung phong) ghép cột(1) bên trái và cột (2) bên phải sao cho tương thích về nội dung.
• GV có hình thức khen thưởng tương xứng, họp lí.
• Các hs /nhóm khác nhận xét bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• GV tổng kết, nhận xét kết quả tham gia TRÒ CHƠI GHÉP CỘT.
• GV góp ý câu trả lời của hs -> hướng dẫn hs chú ý một số đặc điểm của thể loại truyện truyền thuyết( phần tri thức đọc hiểu) và ghi chép một số điểm càn lưu ý vào vở.
I.Khái quát đặc điểm thể loại truyền thuyết.
- Truyền thuyết là...
-Nhân vật truyền thuyết:....
- Cốt truyện truyền thuyết:...
- Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết:...
( sgk/tr. 17- 18)
Hoạt động 2: Hướng dẫn hs quá trình chuẩn bị ở nhà và chia sẻ kiến thức chuẩn bị ở nhà Văn bản Sự tích Hồ Gươm .
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Gv yêu cầu hs hia sẻ câu trả lời câu hỏi phần chuẩn bị đọc(sgk/tr. 22)
• Em biết những gì về Hồ Gươm (Hà Nội)? Hãy chia sẻ với bạn cùng nhóm về thắng cảnh nào?
• Gv cần cung cấp thông tin thêm cho hs bằng tranh,tư liệu về hồ Hoàn Kiếm.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Chuẩn bị trước nhiệm vụ ht theo đúng thứ tự -> vào lớp thảo luận.
• Báo cáo kết quả chuẩn bị theo tiến trình học tập trên lớp học.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• GV tổ chức cho hs chia sẻ cá nhân về phần câu hỏi Chuẩn bị đọc.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
• GV nx kết quả thực hiện phần Chuẩn bị đọc-> dẫn dắt vào vb Sự tích Hồ Gươm.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu:
• Vận dụng các kĩ năng đọc đã học ( dự đoán, suy luận) trong qt đọc vb.
• Chia sẻ kết quả thực hiện ở nhà nội dung Trải nghiệm cùng văn bản.
b. Nội dung: Câu trả lời PHT Số 1 của hs.
c. Sản phẩm: Câu trả lời PHT Số 1 của hs.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• GV yêu cầu hs:
• Nhiệm vụ 1: HS đọc diển cảm vb và khái quát một số nội dung cho phần Giới thiệu chung của vb( Thể loại, Nhân vật lịch sử,..)-> ghi vào vở.
• Nhiệm vụ 2: Các hs khác kết hợp xem lại và hoàn thiện kết quả chuẩn bị ở nhà (PHT SỐ 1).
• Cùng nhóm đôi hoàn thiện CỘT (5) trong PHT SỐ 1 .
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Cá nhân hs thực hiện nv(1) và (2).
• Nhóm đôi thục hiện nv(3).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 1-2 nhóm đôi trình bày kết quả của nhóm.
• Lưu ý: gv cần gợi ý cho hs nắm yêu cầu khi trình bày:
• Trình bày rõ kết quả trả lời Trải nghiệm cùng vb ( khác nhau) trong nhóm đôi-> giải thích sự khác nhau dựa trên căn cứ nào?
• Trình bày cách thức thực hiện các kĩ năng khi tìm câu trả lời.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Ở nv1: GV nhắc lại bảng kiểm tiêu chí đọc ở bài trước để nx kĩ năng đọc diển cảm của hs.
• Ở nv2 và (3): gv nx thái độ và kết quả hoàn thiện nv ht ở nhà của hs-> Góp ý cho câu trả lời, cách thực hiện kĩ năng đọc, kĩ năng dự đoán => chỉ ra những điểm hs cần rèn luyện => thành thạo hơn kĩ năng suy luận, dự đoán trong qt đọc.
II. Đọc hiểu văn bản: Sự tích Hồ Gươm.
1. Giới thiệu chung.
• Thể loại: Truyền thuyết địa danh.
• Giai đoạn lịch sử: Thuở Giặc Minh xâm lược nước ta.
• Nhân vật lịch sử : Lê Lợi, ...
2. Tìm hiểu văn bản:
a. Trải nghiệm cùng văn bản.
-Hoàn cảnh đất nước: giặc Minh đặt ách đô hộ, coi dân ta như cỏ rác, nghĩa quân Lam Sơn thế lực còn non yếu nên nhièu lần bị thua.
-Long Quân cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để trừ gian diệt bạo.
- Cách cho mượn gươm và cách trả gươm diễn ra rất thần kì.
Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a. Mục tiêu:
• Nhận biết được nhũng yếu tố của truyền thuyết trong vb Sự tích Hồ Gươm.
• Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ vb.
• Nêu được suy nghĩ của cá nhân hs được gợi ra từ vb.
b. Nội dung: Một số yếu tố của truyện truyền thuyết trong vb Sự tích Hồ Gươm.
c. Sản phẩm:
• Câu trả lời của hs về các yếu tố của truyền thuyết trong vb Sự tích Hồ Gươm.
• Câu trả lời của hs trong PHT SỐ 2( câu hỏi 1,2 sgk/tr. 24,25) và PHT SỐ 3( câu hỏi 5 sgk/tr.25), câu hỏi 4 sgk/tr 25; PHT SỐ 4( câu hỏi 6 sgk/tr. 25).
• Câu trả lời về bài học liên quan đến cách nghĩ và ứng xử của bản thân đươc gợi ra từ vb.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Tìm hiểu chi tiết kì ảo liên qua đến gươm thần.
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• GV yêu cầu hs thực hiện PHT SỐ 2.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
• HS thực hiện cặp đôi-> hoạt động cá nhân=> thực hiện nhiệm vụ theo thứ tự (1)-> (2).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• 2-3 hs báo cáo vấn đề liên quan đến chi tiết “ gươm thần”.
• Các hs khác lắng nghe, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• GV nx kết quả thực hiện nhiệm vụ của hs-> trình chiếu , khái quát lại nội dung thảo luận -> trực iếp điền thông tin vào PHT SỐ 2 kết hợp chú giảng cho hs ghi hận kiến thức.
b.Suy ngẫm và phản hồi.
• Chi tiết kì ảo về gươm thần.
• Gươm thần-> do Đức Long Quân cho mượn, với nhiều chi tiết kì ảo, lạ thường.
• Cách cho mượn gươm và đòi lại gươm của Long Quận:
+ Cho mượn gươm-> lưỡi gươm có chữ Thuận Thiên-> tự nhiên sáng rực ở nhà-> chuôi gươm nạm ngọc ở trên ngọn cây đa, có ánh sáng lạ, chuôi gươm và lưỡi gươm khớp vừa như in.
+ Đòi lại gươm->rùa vàng nói tiếng người, đòi nhận lại gươm, ,....vệt sáng le lói dưới mặt hồ xanh.
• Cốt truyện: có sử dung yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
• Nhân vật: có sự khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng và sức mạnh.
Hoạt động 2: Tìm hiểu nhận thức, tình cảm của nhân dânđối với nhân vật lịch sử.
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Gv yêu cầu hs hoàn thành PHT Số 3 theo nhóm đôi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:
• Cá nhân hs làm việc độc lập.
• Nhóm đôi hs thảo luận -> trình bày tóm tắt câu trả lời trên giấy A1
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 1 số nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm-> các nhóm khác lắng nghe-> bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv hướng dẫn hs tóm lượt ý chính-> góp ý , nhận xét câu trả lời của các nhóm -> cho điểm thưởng tùy theo mức độ hoàn thành của các nhóm.
• Tình cảm của nhân dân đối với nhân vật lịch sử:
• Cách xưng hô:
-> Lê Thận: gọi Lê Lợi là minh công.
->Rùa Vàng: gọi Lê Lợi là bệ hạ.
• Thể hiện sự trân trọng của nhân dân đồi với nhân vật lịch sử.
- Qua ngôn ngữ kể chuyện.
->Lo lắng khi nghĩa quân gặp khó khăn: “ một hôm, bị giặc đuổi, Lê Lợi và các tướng phải rút lui mỗi người một ngã”,...
->Phấn khởi khi nghĩa quân thêm hùng mạnh: “Từ đó, khí thế của nghĩa quân càng tăng. Trong tay Lê Lợi, thanh gươm thần tung ho2nh khắp trận địa, làm cho quân Minh bạt vía”
• Thái độ, tình cảm của nhân dân đối với nhân vật và sự kiện lịch sử luôn được thể iện rõ qua lời kể, cách xưng hô giữa các nhân vật trong truyền thuyết.
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc trưng thể loại truyền thuyết qua Sự tích Hồ Gươm
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Nhiệm vụ 1: Gv yêu cầu hs trả lời câu hỏi 4(sgk/tr.25).
• Nhiệm vụ 2: Gv yêu cầu hs thực hiện PHT Số 4( câu 6- sgk/tr. 25).
“Sau khi đọc Sự tích Hồ Gươm, một số bạn cho rằng truyện này chỉ đơn giản mượn chuyện Lê Lợi trả gươm thần để "giải thích địa danh Hồ Gươm". Em đồng ý hay không đồng ý với ý kiến ấy? Vì sao?”
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Hs thực hiện cá nhân-> thảo luận cặp đôi theo thứ tự (1)->(2).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đối với nv1: 1-2 hs trình bày câu trả lời-> hs khác nghe, bổ sung.
• Đối với nv2: đại diện 1 số nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm, các nhóm khác nghe, góp ý.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv góp ý câu trả lời của hs, hướng dẫn hs kết luận.
• Ở nv 1: hs có thể đồng ý/không đồng ý->
• Giải thích:
+ Nhan đề truyện gắm liền với việc trả gươm và giải thích cách đổi tên hồ Tả Vọng -> hồ Gươm/ hồ Hoàn Kiếm=> Cũng là sự tự hào về truyền thống dân tộc.
+ Ngoài ra, truyện còn dụng ý sâu xa hơn:
• Việc thần linh cho mượn gươm-> tính chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
• Thể hiện sức mạnh đoàn kết của toàn dân, ca ngợi tài năng, phẩm chất của Lê Lợi.
• Thể hiện lòng yêu chuộng và ý thức giữ gìn hòa bình của dân tộc ta.
• Ở nv 2: Gv hổ trợ hs khắc sâu nội dung kiến thức trong PHT Số 4-> khái quát ý chính-> hs hoàn thiện kết quả trong PHT ( trả lời cho câu hỏi 6-sgk/tr.25).
• Theo em, Sự tích Hồ Gươm thể hiện những đặc điểm nào của thể loại truyền thuyết?
III. Đặc điểm truyền thuyết thể hiện qua sự tích Hồ Gươm.
1.Nhân vật:
-Có sự khác lạ về lai lịch và sức mạnh của gươm thần trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
-Lê Lợi có công đánh đuổi giặc Minh , mở ra nền thái bình thịnh trị cho đất nước và nhân dân Đại Việt.
-Được nhân dân truyền tụng qua truyền thuyết gắn liền với địa danh lịch sử văn hóa Hồ Gươm.
2. Cốt truyện
- Xoay quanh công trạng của Lê Lợi.
- Chi tiết kì lạ về gươm thần.
- Hồ Tả Vọng -> Hồ Gươm/ Hồ Hoàn Kiếm.
Hoạt động 4: Khái quát đặc điểm thể loại và cách đọc hiểu thể loại truyền thuyết.
a. Mục tiêu:
• Hệ thống được 1 số đặc điểm của thể loại truyền thuyết.
• Bước đầu rút ra 1 số kinh nghiệm đọc văn bản truyện truyền thuyết theo đặc trưng thể loại.
b. Nội dung: Bảng tóm tắt 1 số đặc điểm lưu ý khi đọc văn bản truyền thuyết.
c. Sản phẩm: Bảng tóm tắt 1 số đặc điểm lưu ý khi đọc văn bản truyền thuyết.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Gv yêu cầu 4-6hs thảo luận và hoàn thành bảng tóm tắt 1 số đặc điểm của truyền thuyết và lưu ý khi đọc vb truyền thuyết.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Nhóm 4-6hs thảo luận và hoàn thành bảng tóm tắt.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Các nhóm cùng trưng bày kết quả thực hiện nhiệm vụ theo kĩ thuật phòng tranh.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét, đánh giá kết quả làm việc của các nhóm
• Gv hướng dẫn hs tổng kết vấn đề theo định hướng tham khảo của gv tóm lược trên bảng và bảng tóm tắt cụ thể trên máy chiếu.
• Gv dặn dò hs nắm vững nội dung bảng tóm tắt => phục vụ cho việc ôn tập giữa kì và cuối kì.
IV. Những lưu ý khi đọc văn bản truyền thuyết.
Khi đọc vb truyền thuyết theo đặc trưng thể loại cần lưu ý:
• Tìm chi tiết, yếu tố kì ảo liên quan đến nhân vật( lai lịch, tài năng, công trạng, thái độ của nhân dân đối với nhân vật.)
• Tóm tắt các sự việc, trật tự sắp xếp các sự việc -> xác định cốt truyện-> tìm sự việc quan trong.
• Tìm chi tiết gợi nhắc dấu tích xưa ở cuối truyện.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1: Trong truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm, đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn vật gì?
A. Thanh gươm thần.
B. Chiếc nỏ thần.
C. Bản đồ chỉ dẫn vào doanh trại quân giặc.
D. Lá cờ thêu sáu chữ vàng.
Câu 2: Chi tiết Lê Lợi được trao gươm báu trong truyện Sự tích Hồ Gươm thể hiện:
A. Lê Lợi là người "nhà Trời" được cử xuống giúp dân ta đánh giặc.
B. Tính chất chính nghĩa, hợp lòng dân, ý trời của cuộc khởi nghĩa
C. Niềm tin vững chắc của nhân dân ta đối với sự thắng lợi của cuộc khởi nghĩa.
D. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn được sự giúp đỡ, phù trợ của thánh thần.
Câu 3: Nhân vật nào trong truyền thuyết nhận được thanh gươm đầu tiên?
A. Lê Lợi.
B. Lê Lai.
C. Nguyễn Trãi.
D. Lê Thận.
Câu 4: Sau khi nhận được báu vật của đức Long Quân, uy thế của nghĩa quân như thế nào?
A. Mạnh lên gấp bội và đuổi được quân xâm lược ra khỏi bờ cõi.
B. Ngày một tăng, đánh thắng nhiều trận, làm cho quân xâm lược hoang mang.
C. Không có nhiều thay đổi do không có người biết sử dụng.
D. Yếu hơn so với lúc chưa có báu vật.
Câu 5: Khẳng định truyện Sự tích Hồ Gươm là một truyền thuyết vì:
A. Câu chuyện kể về hoạt động của Lê Lợi và nghĩa quân trong quá trình khởi nghĩa.
B. Câu chuyện kể về Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa chống quân Minh được kể lại bằng trí tưởng tượng, bằng sự sáng tạo lại hiện thực lịch sử.
C. Câu chuyện ghi chép hiện thực lịch sử cuộc kháng chiến chống quân Minh.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời các câu hỏi
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS: Theo em, Sự tích Hồ Gươm thể hiện những đặc điểm nào của thể loại truyền thuyết?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà hoàn thành BT, GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức bài học.
IV HỒ SƠ HỌC TẬP
1. Tranh Hồ Hoàn Kiếm.
- Hồ Hoàn Kiếm còn được gọi là Hồ Gươm là một hồ nước ngọt tự nhiên nằm ở trung tâm thành phố Hà Nội. Hồ có diện tích khoảng 12 ha. Trước kia, hồ còn có các tên gọi là hồ Lục Thủy (vì nước có màu xanh quanh năm), hồ Thủy Quân (dùng để duyệt thủy binh), hồ Tả Vọng và Hữu Vọng (trong thời Lê mạt). Tên gọi Hoàn Kiếm xuất hiện vào đầu thế kỷ 15 gắn với truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa thần. Theo truyền thuyết, trong một lần vua Lê Lợi dạo chơi trên thuyền, bỗng một con rùa vàng nổi lên mặt nước đòi nhà vua trả thanh gươm mà Long Vương cho mượn để đánh đuổi quân Minh xâm lược. Nhà vua liền trả gươm cho rùa thần và rùa lặn xuống nước biến mất. Từ đó hồ được lấy tên là hồ Hoàn Kiếm. Tên hồ còn được lấy để đặt cho một quận trung tâm của Hà Nội (quận Hoàn Kiếm) và là hồ nước duy nhất của quận này cho đến ngày nay.
- Hồ Hoàn Kiếm có vị trí kết nối giữa khu phố cổ gồm các phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Cầu Gỗ, Lương Văn Can, Lò Sũ... với khu phố Tây do người Pháp quy hoạch cách đây hơn một thế kỷ là Bảo Khánh, Nhà thờ, Tràng Thi, Hàng Bài, Đinh Tiên Hoàng, Tràng Tiền, Hàng Khay, Bà Triệu.
2. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Đọc vb Sự tích Hồ Gươm. Trong qt đọc, chú ý các câu hỏi trong các khung (sgk)-> Hoàn thành các cột (1),(2),(3),(4) trong bảng để trả lời theo đúng vị trí đọc trên vb.
Câu hỏi trải nghiệm cùng vb(1)
Kĩ năng đọc(2)
Nội dung trả lời của tôi
Nội dung trả lời của bạn.
Nội dung trả lời (3)
Căn cứ trả lời (4)
1(sgk/tr. 23)
2(sgk/tr. 24)
Câu hỏi trải nghiệm cùng vb(1)
Kĩ năng đọc(2)
Nội dung trả lời của tôi
Nội dung trả lời của bạn.
Nội dung trả lời (3)
Căn cứ trả lời (4)
1. Hãy đoán xem Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm theo cách nào?
- Không phải theo cách dễ dàng, trao sẵn mà sẽ là quá trình thử thách để nghĩa quân hiểu và trân trọng ý nghĩa của thanh gươm thần.
- Lê Lợi nhận chuôi gươm trên ngọn cây.
- Lê Thận nhận lưỡi gươm dưới nước,..
-…
2. Theo em, khi nghe Rùa Vàng đòi gươm, nhà vua đã "hiểu ra" điều gì?
-Nhà vua đã "hiểu ra" rằng cuộc chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc đã kết thúc, đất nước đã được yên bình, thanh gươm đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình và cần phải hoàn trả;
3. Bảng TRÒ CHƠI GHÉP CỘT
Cột 1
Cột 2
1. Cuối truyện thường ợi nhắc dấu tích xưa còn lưu lại đến nay.
A.Đặc điểm nhân vật Truyền thuyết.
2. Sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
3. Được cộng đồngb truyền tụng, tôn thờ.
4. Xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật.
B. Đặc điểm cốt truyện Truyền thuyết.
5. Nhân vật gắn với sự kiện ls, có công lớn với cộng đồng.
6. Khác lạ về li lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh.
4. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2- TÌM HIỂU CHI TIẾT KÌ ẢO VỀ “ GƯƠM THẦN”
2.
2. Em hãy xác định không gian, thời gian Đức Long Quân cho Lê Lợi mượn gươm, đòi lại gươm trong Sự tích Hồ Gươm và điền vào các ô tương ứng theo bảng dưới đây?
Sự kiện
Chi tiết kì ảo
Ý nghĩa chi tiết ( trong đặc điểm truyện truyền thuyết)
Cho mượn gươm thần
Đòi lại gươm thần
5. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
(1): Tìm 1 số từ ngữ xưng hô của các nhân vật đối với Lê Lợi:
Từ cách xưng hô đó, nhận xét về thái độ của nhân dân đối với nhân vật lịch sử:
(2): Chỉ ra 1 số câu văn bộc lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả dân gian trong lời kể:
+ Lo lắng cho nghĩa quân lúc khó khăn:
+ Phấn khởi khi nghĩa quân hùng mạnh:
• Từ đó, nêu nhận xét về thái độ của nhân dân ta đối với cuộc khởi nghĩa do Lê Lợi lãnh đạo:
6. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4-
ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN THUYẾT THỂ HIỆN QUA SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Đặc điểm thể loại truyền thuyết
Sự tích Hồ Gươm
Nhận xét
Nhân vật
1. Khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh.
2. Nhân vật gắn với sự kiện lịch sử, có công lớn với cộng đồng.
3. Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.
Cốt truyện
1. Xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật.
2. Sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
3. Cuối truyện thường gợi nhắc dấu tích xưa còn lưu lại đến nay.
BẢNG TÓM TẮT 1 SỐ ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN THUYẾT VÀ LƯU Ý CÁCH ĐỌC VĂN BẢN TRUYỀN THUYẾT.
Một số đặc điểm thể loại truyền thuyết
Cách đọc VB truyền thuyết
Nhân vật
2. Khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh.
4. Nhân vật gắn với sự kiện lịch sử, có công lớn với cộng đồng.
5. Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.
Cốt truyện
4. Xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật.
5. Sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
6. Cuối truyện thường gợi nhắc dấu tích xưa còn lưu lại đến nay.
Tiết 5, 6 Ngày soạn:
Tên chủ đề: Bài 1: LẮNG NGHE LỊCH SỬ NƯỚC MÌNH.
Văn bản 2: SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
I. MỤC TIÊU BÀI DẠY.
Học xong bài học này, học sinh có thể:
1. Năng lực:
a. Năng lực đặc thù:
• Khái quát được những đặc điểm của truyền thuyết.
• Thực hiện được những nhiệm vụ đọc trong văn bản Sự tích Hồ Gươm.
b. Năng lực chung:
-Năng lực tự chủ và tự học: Biết chủ động, tích cực thực hiện những công việc của bản thân trong học tập.
• Năng lực giao tiếp, hợp tác: Biết phối hợp các bạn cùng bàn, thực hiện công việc nhóm cặp đôi, đánh giá dược khả năng của mình và tự nhận công việc phù hợp với bản thân.
2. Phẩm chất: Biết giữ gìn, phát huy truyền thống dựng nước, giữ nước, trân trọng các giá trị văn hóa của dân tộc.
II. THIẾT BỊ DẠY HỌC VÀ HỌC LIỆU
• Máy chiếu, micro, bảng, phấn.
• SGK, SGV.
• Tranh ảnh về truyện Sự tích Hồ Gươm.
• Giấy A0-> trình bày kết quả làm việc nhóm.
• Phiếu học tập: GV chuyển 1 số câu hỏi trong bài đọc thành PHT cho hs.
III. TIẾN TRÌNH DẠY HỌC.
A. HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU.
Khái quát lại những đặc điểm thể loại và hướng dẫn đọc văn bản Thánh Gióng
a. Mục tiêu:
-Khái quát lại đặc điểm của thể loại truyền thuyết sau khi học xong vbThánh Gióng.
- Tạo hứng thú cho HS, thu hút HS sẵn sàng thực hiện nhiệm vụ học tập của mình.
- Xem lại nội dung chuẩn bị đọc hiểu văn bản Sự tích Hồ Gươm đã chuẩn bị .
b. Nội dung: những đặc điểm của thể loại truyền thuyết
c. Sản phẩm: HS lắng nghe, trả lời câu hỏi của GV, nội dung chuẩn bị văn bản Sự tích Hồ Gươm.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Khái quát lại đặc điểm thể loại truyền thuyết.
Hoạt động của GV & HS
Sản phẩm dự kiến
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• GV chuẩn bị các bộ lá thăm tương ứng với số nhóm hs trong lớp ( 4hs/nhóm)- Mỗi bộ gồm 4 lá, mỗi lá thăm ghi 1 trong 4 ndung sau:
• Khái niệm truyền thuyết, lí giải qua truyền thuyết Thánh Gióng.
• Cốt truyện truyền thuyết, lí giải qua truyền thuyết Thánh Gióng.
• Đặc điểm nhân vật truyền thuyết, lí giải qua tt Thánh Gióng.
• Các yếu tố kì ảo trong truyền thuyết, lí giải qua tt Thánh Gióng.
• GV yêu cầu các hs trong từng nhóm rút thăm-> cùng đưa ra câu trả lời cho câu hỏi của nhóm.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Thực hiện theo nhóm 4 hs.
• GV dùng 1 bộ thăm -> mời đại diện các hs trả lời rút thăm ngẫu nhiên và chuẩn bị trả lời câu hỏi ,
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• GV tổ chức cho hs chơi TRÒ CHƠI GHÉP CỘT để nhắc lại những kiến thức đã học, đọc về truyền thuyết .
• GV gọi 2-4 HS (xung phong) ghép cột(1) bên trái và cột (2) bên phải sao cho tương thích về nội dung.
• GV có hình thức khen thưởng tương xứng, họp lí.
• Các hs /nhóm khác nhận xét bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• GV tổng kết, nhận xét kết quả tham gia TRÒ CHƠI GHÉP CỘT.
• GV góp ý câu trả lời của hs -> hướng dẫn hs chú ý một số đặc điểm của thể loại truyện truyền thuyết( phần tri thức đọc hiểu) và ghi chép một số điểm càn lưu ý vào vở.
I.Khái quát đặc điểm thể loại truyền thuyết.
- Truyền thuyết là...
-Nhân vật truyền thuyết:....
- Cốt truyện truyền thuyết:...
- Yếu tố kì ảo trong truyền thuyết:...
( sgk/tr. 17- 18)
Hoạt động 2: Hướng dẫn hs quá trình chuẩn bị ở nhà và chia sẻ kiến thức chuẩn bị ở nhà Văn bản Sự tích Hồ Gươm .
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Gv yêu cầu hs hia sẻ câu trả lời câu hỏi phần chuẩn bị đọc(sgk/tr. 22)
• Em biết những gì về Hồ Gươm (Hà Nội)? Hãy chia sẻ với bạn cùng nhóm về thắng cảnh nào?
• Gv cần cung cấp thông tin thêm cho hs bằng tranh,tư liệu về hồ Hoàn Kiếm.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Chuẩn bị trước nhiệm vụ ht theo đúng thứ tự -> vào lớp thảo luận.
• Báo cáo kết quả chuẩn bị theo tiến trình học tập trên lớp học.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• GV tổ chức cho hs chia sẻ cá nhân về phần câu hỏi Chuẩn bị đọc.
Bước 4: Kết luận, nhận định:
• GV nx kết quả thực hiện phần Chuẩn bị đọc-> dẫn dắt vào vb Sự tích Hồ Gươm.
B. HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Trải nghiệm cùng văn bản
a. Mục tiêu:
• Vận dụng các kĩ năng đọc đã học ( dự đoán, suy luận) trong qt đọc vb.
• Chia sẻ kết quả thực hiện ở nhà nội dung Trải nghiệm cùng văn bản.
b. Nội dung: Câu trả lời PHT Số 1 của hs.
c. Sản phẩm: Câu trả lời PHT Số 1 của hs.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• GV yêu cầu hs:
• Nhiệm vụ 1: HS đọc diển cảm vb và khái quát một số nội dung cho phần Giới thiệu chung của vb( Thể loại, Nhân vật lịch sử,..)-> ghi vào vở.
• Nhiệm vụ 2: Các hs khác kết hợp xem lại và hoàn thiện kết quả chuẩn bị ở nhà (PHT SỐ 1).
• Cùng nhóm đôi hoàn thiện CỘT (5) trong PHT SỐ 1 .
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Cá nhân hs thực hiện nv(1) và (2).
• Nhóm đôi thục hiện nv(3).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 1-2 nhóm đôi trình bày kết quả của nhóm.
• Lưu ý: gv cần gợi ý cho hs nắm yêu cầu khi trình bày:
• Trình bày rõ kết quả trả lời Trải nghiệm cùng vb ( khác nhau) trong nhóm đôi-> giải thích sự khác nhau dựa trên căn cứ nào?
• Trình bày cách thức thực hiện các kĩ năng khi tìm câu trả lời.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Ở nv1: GV nhắc lại bảng kiểm tiêu chí đọc ở bài trước để nx kĩ năng đọc diển cảm của hs.
• Ở nv2 và (3): gv nx thái độ và kết quả hoàn thiện nv ht ở nhà của hs-> Góp ý cho câu trả lời, cách thực hiện kĩ năng đọc, kĩ năng dự đoán => chỉ ra những điểm hs cần rèn luyện => thành thạo hơn kĩ năng suy luận, dự đoán trong qt đọc.
II. Đọc hiểu văn bản: Sự tích Hồ Gươm.
1. Giới thiệu chung.
• Thể loại: Truyền thuyết địa danh.
• Giai đoạn lịch sử: Thuở Giặc Minh xâm lược nước ta.
• Nhân vật lịch sử : Lê Lợi, ...
2. Tìm hiểu văn bản:
a. Trải nghiệm cùng văn bản.
-Hoàn cảnh đất nước: giặc Minh đặt ách đô hộ, coi dân ta như cỏ rác, nghĩa quân Lam Sơn thế lực còn non yếu nên nhièu lần bị thua.
-Long Quân cho nghĩa quân mượn thanh gươm thần để trừ gian diệt bạo.
- Cách cho mượn gươm và cách trả gươm diễn ra rất thần kì.
Hoạt động 2: Suy ngẫm và phản hồi
a. Mục tiêu:
• Nhận biết được nhũng yếu tố của truyền thuyết trong vb Sự tích Hồ Gươm.
• Nhận biết được tình cảm, cảm xúc của người viết thể hiện qua ngôn ngữ vb.
• Nêu được suy nghĩ của cá nhân hs được gợi ra từ vb.
b. Nội dung: Một số yếu tố của truyện truyền thuyết trong vb Sự tích Hồ Gươm.
c. Sản phẩm:
• Câu trả lời của hs về các yếu tố của truyền thuyết trong vb Sự tích Hồ Gươm.
• Câu trả lời của hs trong PHT SỐ 2( câu hỏi 1,2 sgk/tr. 24,25) và PHT SỐ 3( câu hỏi 5 sgk/tr.25), câu hỏi 4 sgk/tr 25; PHT SỐ 4( câu hỏi 6 sgk/tr. 25).
• Câu trả lời về bài học liên quan đến cách nghĩ và ứng xử của bản thân đươc gợi ra từ vb.
d. Tổ chức thực hiện:
Hoạt động 1: Tìm hiểu chi tiết kì ảo liên qua đến gươm thần.
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• GV yêu cầu hs thực hiện PHT SỐ 2.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập
• HS thực hiện cặp đôi-> hoạt động cá nhân=> thực hiện nhiệm vụ theo thứ tự (1)-> (2).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• 2-3 hs báo cáo vấn đề liên quan đến chi tiết “ gươm thần”.
• Các hs khác lắng nghe, bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• GV nx kết quả thực hiện nhiệm vụ của hs-> trình chiếu , khái quát lại nội dung thảo luận -> trực iếp điền thông tin vào PHT SỐ 2 kết hợp chú giảng cho hs ghi hận kiến thức.
b.Suy ngẫm và phản hồi.
• Chi tiết kì ảo về gươm thần.
• Gươm thần-> do Đức Long Quân cho mượn, với nhiều chi tiết kì ảo, lạ thường.
• Cách cho mượn gươm và đòi lại gươm của Long Quận:
+ Cho mượn gươm-> lưỡi gươm có chữ Thuận Thiên-> tự nhiên sáng rực ở nhà-> chuôi gươm nạm ngọc ở trên ngọn cây đa, có ánh sáng lạ, chuôi gươm và lưỡi gươm khớp vừa như in.
+ Đòi lại gươm->rùa vàng nói tiếng người, đòi nhận lại gươm, ,....vệt sáng le lói dưới mặt hồ xanh.
• Cốt truyện: có sử dung yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
• Nhân vật: có sự khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng và sức mạnh.
Hoạt động 2: Tìm hiểu nhận thức, tình cảm của nhân dânđối với nhân vật lịch sử.
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Gv yêu cầu hs hoàn thành PHT Số 3 theo nhóm đôi.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập:
• Cá nhân hs làm việc độc lập.
• Nhóm đôi hs thảo luận -> trình bày tóm tắt câu trả lời trên giấy A1
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đại diện 1 số nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm-> các nhóm khác lắng nghe-> bổ sung.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv hướng dẫn hs tóm lượt ý chính-> góp ý , nhận xét câu trả lời của các nhóm -> cho điểm thưởng tùy theo mức độ hoàn thành của các nhóm.
• Tình cảm của nhân dân đối với nhân vật lịch sử:
• Cách xưng hô:
-> Lê Thận: gọi Lê Lợi là minh công.
->Rùa Vàng: gọi Lê Lợi là bệ hạ.
• Thể hiện sự trân trọng của nhân dân đồi với nhân vật lịch sử.
- Qua ngôn ngữ kể chuyện.
->Lo lắng khi nghĩa quân gặp khó khăn: “ một hôm, bị giặc đuổi, Lê Lợi và các tướng phải rút lui mỗi người một ngã”,...
->Phấn khởi khi nghĩa quân thêm hùng mạnh: “Từ đó, khí thế của nghĩa quân càng tăng. Trong tay Lê Lợi, thanh gươm thần tung ho2nh khắp trận địa, làm cho quân Minh bạt vía”
• Thái độ, tình cảm của nhân dân đối với nhân vật và sự kiện lịch sử luôn được thể iện rõ qua lời kể, cách xưng hô giữa các nhân vật trong truyền thuyết.
Hoạt động 3: Tìm hiểu đặc trưng thể loại truyền thuyết qua Sự tích Hồ Gươm
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Nhiệm vụ 1: Gv yêu cầu hs trả lời câu hỏi 4(sgk/tr.25).
• Nhiệm vụ 2: Gv yêu cầu hs thực hiện PHT Số 4( câu 6- sgk/tr. 25).
“Sau khi đọc Sự tích Hồ Gươm, một số bạn cho rằng truyện này chỉ đơn giản mượn chuyện Lê Lợi trả gươm thần để "giải thích địa danh Hồ Gươm". Em đồng ý hay không đồng ý với ý kiến ấy? Vì sao?”
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ học tập.
• Hs thực hiện cá nhân-> thảo luận cặp đôi theo thứ tự (1)->(2).
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Đối với nv1: 1-2 hs trình bày câu trả lời-> hs khác nghe, bổ sung.
• Đối với nv2: đại diện 1 số nhóm trình bày kết quả thảo luận của nhóm, các nhóm khác nghe, góp ý.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv góp ý câu trả lời của hs, hướng dẫn hs kết luận.
• Ở nv 1: hs có thể đồng ý/không đồng ý->
• Giải thích:
+ Nhan đề truyện gắm liền với việc trả gươm và giải thích cách đổi tên hồ Tả Vọng -> hồ Gươm/ hồ Hoàn Kiếm=> Cũng là sự tự hào về truyền thống dân tộc.
+ Ngoài ra, truyện còn dụng ý sâu xa hơn:
• Việc thần linh cho mượn gươm-> tính chính nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
• Thể hiện sức mạnh đoàn kết của toàn dân, ca ngợi tài năng, phẩm chất của Lê Lợi.
• Thể hiện lòng yêu chuộng và ý thức giữ gìn hòa bình của dân tộc ta.
• Ở nv 2: Gv hổ trợ hs khắc sâu nội dung kiến thức trong PHT Số 4-> khái quát ý chính-> hs hoàn thiện kết quả trong PHT ( trả lời cho câu hỏi 6-sgk/tr.25).
• Theo em, Sự tích Hồ Gươm thể hiện những đặc điểm nào của thể loại truyền thuyết?
III. Đặc điểm truyền thuyết thể hiện qua sự tích Hồ Gươm.
1.Nhân vật:
-Có sự khác lạ về lai lịch và sức mạnh của gươm thần trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
-Lê Lợi có công đánh đuổi giặc Minh , mở ra nền thái bình thịnh trị cho đất nước và nhân dân Đại Việt.
-Được nhân dân truyền tụng qua truyền thuyết gắn liền với địa danh lịch sử văn hóa Hồ Gươm.
2. Cốt truyện
- Xoay quanh công trạng của Lê Lợi.
- Chi tiết kì lạ về gươm thần.
- Hồ Tả Vọng -> Hồ Gươm/ Hồ Hoàn Kiếm.
Hoạt động 4: Khái quát đặc điểm thể loại và cách đọc hiểu thể loại truyền thuyết.
a. Mục tiêu:
• Hệ thống được 1 số đặc điểm của thể loại truyền thuyết.
• Bước đầu rút ra 1 số kinh nghiệm đọc văn bản truyện truyền thuyết theo đặc trưng thể loại.
b. Nội dung: Bảng tóm tắt 1 số đặc điểm lưu ý khi đọc văn bản truyền thuyết.
c. Sản phẩm: Bảng tóm tắt 1 số đặc điểm lưu ý khi đọc văn bản truyền thuyết.
d. Tổ chức thực hiện:
Bước 1: Giao nhiệm vụ học tập.
• Gv yêu cầu 4-6hs thảo luận và hoàn thành bảng tóm tắt 1 số đặc điểm của truyền thuyết và lưu ý khi đọc vb truyền thuyết.
Bước 2: Thực hiện nhiệm vụ ht.
• Nhóm 4-6hs thảo luận và hoàn thành bảng tóm tắt.
Bước 3: Báo cáo, thảo luận.
• Các nhóm cùng trưng bày kết quả thực hiện nhiệm vụ theo kĩ thuật phòng tranh.
Bước 4: Kết luận, nhận định.
• Gv nhận xét, đánh giá kết quả làm việc của các nhóm
• Gv hướng dẫn hs tổng kết vấn đề theo định hướng tham khảo của gv tóm lược trên bảng và bảng tóm tắt cụ thể trên máy chiếu.
• Gv dặn dò hs nắm vững nội dung bảng tóm tắt => phục vụ cho việc ôn tập giữa kì và cuối kì.
IV. Những lưu ý khi đọc văn bản truyền thuyết.
Khi đọc vb truyền thuyết theo đặc trưng thể loại cần lưu ý:
• Tìm chi tiết, yếu tố kì ảo liên quan đến nhân vật( lai lịch, tài năng, công trạng, thái độ của nhân dân đối với nhân vật.)
• Tóm tắt các sự việc, trật tự sắp xếp các sự việc -> xác định cốt truyện-> tìm sự việc quan trong.
• Tìm chi tiết gợi nhắc dấu tích xưa ở cuối truyện.
C. HOẠT ĐỘNG LUYỆN TẬP
a. Mục tiêu: Củng cố lại kiến thức đã học.
b. Nội dung: Sử dụng sgk, kiến thức đã học để hoàn thành bài tập.
c. Sản phẩm học tập: Kết quả của HS.
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS trả lời nhanh các câu hỏi trắc nghiệm:
Câu 1: Trong truyền thuyết Sự tích Hồ Gươm, đức Long Quân quyết định cho nghĩa quân mượn vật gì?
A. Thanh gươm thần.
B. Chiếc nỏ thần.
C. Bản đồ chỉ dẫn vào doanh trại quân giặc.
D. Lá cờ thêu sáu chữ vàng.
Câu 2: Chi tiết Lê Lợi được trao gươm báu trong truyện Sự tích Hồ Gươm thể hiện:
A. Lê Lợi là người "nhà Trời" được cử xuống giúp dân ta đánh giặc.
B. Tính chất chính nghĩa, hợp lòng dân, ý trời của cuộc khởi nghĩa
C. Niềm tin vững chắc của nhân dân ta đối với sự thắng lợi của cuộc khởi nghĩa.
D. Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn được sự giúp đỡ, phù trợ của thánh thần.
Câu 3: Nhân vật nào trong truyền thuyết nhận được thanh gươm đầu tiên?
A. Lê Lợi.
B. Lê Lai.
C. Nguyễn Trãi.
D. Lê Thận.
Câu 4: Sau khi nhận được báu vật của đức Long Quân, uy thế của nghĩa quân như thế nào?
A. Mạnh lên gấp bội và đuổi được quân xâm lược ra khỏi bờ cõi.
B. Ngày một tăng, đánh thắng nhiều trận, làm cho quân xâm lược hoang mang.
C. Không có nhiều thay đổi do không có người biết sử dụng.
D. Yếu hơn so với lúc chưa có báu vật.
Câu 5: Khẳng định truyện Sự tích Hồ Gươm là một truyền thuyết vì:
A. Câu chuyện kể về hoạt động của Lê Lợi và nghĩa quân trong quá trình khởi nghĩa.
B. Câu chuyện kể về Lê Lợi và cuộc khởi nghĩa chống quân Minh được kể lại bằng trí tưởng tượng, bằng sự sáng tạo lại hiện thực lịch sử.
C. Câu chuyện ghi chép hiện thực lịch sử cuộc kháng chiến chống quân Minh.
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, trả lời các câu hỏi
- GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức.
D. HOẠT ĐỘNG VẬN DỤNG
a. Mục tiêu: Vận dụng kiến thức đã học để giải bài tập, củng cố kiến thức.
b. Nội dung: Sử dụng kiến thức đã học để hỏi và trả lời, trao đổi
c. Sản phẩm học tập: Câu trả lời của HS
d. Tổ chức thực hiện:
- GV yêu cầu HS: Theo em, Sự tích Hồ Gươm thể hiện những đặc điểm nào của thể loại truyền thuyết?
- HS tiếp nhận nhiệm vụ, về nhà hoàn thành BT, GV nhận xét, đánh giá, chuẩn kiến thức bài học.
IV HỒ SƠ HỌC TẬP
1. Tranh Hồ Hoàn Kiếm.
- Hồ Hoàn Kiếm còn được gọi là Hồ Gươm là một hồ nước ngọt tự nhiên nằm ở trung tâm thành phố Hà Nội. Hồ có diện tích khoảng 12 ha. Trước kia, hồ còn có các tên gọi là hồ Lục Thủy (vì nước có màu xanh quanh năm), hồ Thủy Quân (dùng để duyệt thủy binh), hồ Tả Vọng và Hữu Vọng (trong thời Lê mạt). Tên gọi Hoàn Kiếm xuất hiện vào đầu thế kỷ 15 gắn với truyền thuyết vua Lê Lợi trả gươm báu cho Rùa thần. Theo truyền thuyết, trong một lần vua Lê Lợi dạo chơi trên thuyền, bỗng một con rùa vàng nổi lên mặt nước đòi nhà vua trả thanh gươm mà Long Vương cho mượn để đánh đuổi quân Minh xâm lược. Nhà vua liền trả gươm cho rùa thần và rùa lặn xuống nước biến mất. Từ đó hồ được lấy tên là hồ Hoàn Kiếm. Tên hồ còn được lấy để đặt cho một quận trung tâm của Hà Nội (quận Hoàn Kiếm) và là hồ nước duy nhất của quận này cho đến ngày nay.
- Hồ Hoàn Kiếm có vị trí kết nối giữa khu phố cổ gồm các phố Hàng Ngang, Hàng Đào, Cầu Gỗ, Lương Văn Can, Lò Sũ... với khu phố Tây do người Pháp quy hoạch cách đây hơn một thế kỷ là Bảo Khánh, Nhà thờ, Tràng Thi, Hàng Bài, Đinh Tiên Hoàng, Tràng Tiền, Hàng Khay, Bà Triệu.
2. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1
Đọc vb Sự tích Hồ Gươm. Trong qt đọc, chú ý các câu hỏi trong các khung (sgk)-> Hoàn thành các cột (1),(2),(3),(4) trong bảng để trả lời theo đúng vị trí đọc trên vb.
Câu hỏi trải nghiệm cùng vb(1)
Kĩ năng đọc(2)
Nội dung trả lời của tôi
Nội dung trả lời của bạn.
Nội dung trả lời (3)
Căn cứ trả lời (4)
1(sgk/tr. 23)
2(sgk/tr. 24)
Câu hỏi trải nghiệm cùng vb(1)
Kĩ năng đọc(2)
Nội dung trả lời của tôi
Nội dung trả lời của bạn.
Nội dung trả lời (3)
Căn cứ trả lời (4)
1. Hãy đoán xem Long Quân cho nghĩa quân Lam Sơn mượn gươm theo cách nào?
- Không phải theo cách dễ dàng, trao sẵn mà sẽ là quá trình thử thách để nghĩa quân hiểu và trân trọng ý nghĩa của thanh gươm thần.
- Lê Lợi nhận chuôi gươm trên ngọn cây.
- Lê Thận nhận lưỡi gươm dưới nước,..
-…
2. Theo em, khi nghe Rùa Vàng đòi gươm, nhà vua đã "hiểu ra" điều gì?
-Nhà vua đã "hiểu ra" rằng cuộc chiến đấu để bảo vệ Tổ quốc đã kết thúc, đất nước đã được yên bình, thanh gươm đã hoàn thành sứ mệnh lịch sử của mình và cần phải hoàn trả;
3. Bảng TRÒ CHƠI GHÉP CỘT
Cột 1
Cột 2
1. Cuối truyện thường ợi nhắc dấu tích xưa còn lưu lại đến nay.
A.Đặc điểm nhân vật Truyền thuyết.
2. Sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
3. Được cộng đồngb truyền tụng, tôn thờ.
4. Xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật.
B. Đặc điểm cốt truyện Truyền thuyết.
5. Nhân vật gắn với sự kiện ls, có công lớn với cộng đồng.
6. Khác lạ về li lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh.
4. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2- TÌM HIỂU CHI TIẾT KÌ ẢO VỀ “ GƯƠM THẦN”
2.
2. Em hãy xác định không gian, thời gian Đức Long Quân cho Lê Lợi mượn gươm, đòi lại gươm trong Sự tích Hồ Gươm và điền vào các ô tương ứng theo bảng dưới đây?
Sự kiện
Chi tiết kì ảo
Ý nghĩa chi tiết ( trong đặc điểm truyện truyền thuyết)
Cho mượn gươm thần
Đòi lại gươm thần
5. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 3
(1): Tìm 1 số từ ngữ xưng hô của các nhân vật đối với Lê Lợi:
Từ cách xưng hô đó, nhận xét về thái độ của nhân dân đối với nhân vật lịch sử:
(2): Chỉ ra 1 số câu văn bộc lộ tình cảm, cảm xúc của tác giả dân gian trong lời kể:
+ Lo lắng cho nghĩa quân lúc khó khăn:
+ Phấn khởi khi nghĩa quân hùng mạnh:
• Từ đó, nêu nhận xét về thái độ của nhân dân ta đối với cuộc khởi nghĩa do Lê Lợi lãnh đạo:
6. PHIẾU HỌC TẬP SỐ 4-
ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN THUYẾT THỂ HIỆN QUA SỰ TÍCH HỒ GƯƠM
Đặc điểm thể loại truyền thuyết
Sự tích Hồ Gươm
Nhận xét
Nhân vật
1. Khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh.
2. Nhân vật gắn với sự kiện lịch sử, có công lớn với cộng đồng.
3. Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.
Cốt truyện
1. Xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật.
2. Sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
3. Cuối truyện thường gợi nhắc dấu tích xưa còn lưu lại đến nay.
BẢNG TÓM TẮT 1 SỐ ĐẶC ĐIỂM TRUYỀN THUYẾT VÀ LƯU Ý CÁCH ĐỌC VĂN BẢN TRUYỀN THUYẾT.
Một số đặc điểm thể loại truyền thuyết
Cách đọc VB truyền thuyết
Nhân vật
2. Khác lạ về lai lịch, phẩm chất, tài năng, sức mạnh.
4. Nhân vật gắn với sự kiện lịch sử, có công lớn với cộng đồng.
5. Được cộng đồng truyền tụng, tôn thờ.
Cốt truyện
4. Xoay quanh công trạng, kì tích của nhân vật.
5. Sử dụng yếu tố kì ảo nhằm thể hiện tài năng, sức mạnh khác thường của nhân vật.
6. Cuối truyện thường gợi nhắc dấu tích xưa còn lưu lại đến nay.
 






Các ý kiến mới nhất