BÀI 19:
KHỞI NGHĨA LAM
SƠN (1418 – 1427)

MỤC TIÊU BÀI HỌC
• Trình bày được một số sự kiện tiêu biểu của cuộc
khởi nghĩa Lam Sơn.
• Giải thích được nguyên nhân chính dẫn đến thắng lợi
của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
• Nêu được ý nghĩa của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn.
• Đánh giá được vai trò của các nhân vật lịch sử tiêu
biểu trong cuộc khởi nghĩa Lam Sơn như: Lê Lợi,
Nguyễn Trãi, Nguyễn Chích,...

KHỞI ĐỘNG
Đọc những câu thơ trong tác phẩm Bình
ngô đại cáo của Nguyễn Trãi và bức hình
bên dưới giúp em liên hệ đến nhân vật lịch
sử nào?

Ta đây:
“Núi Lam Sơn dấy nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngẫm thù lớn há đội trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống”
(Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)

LÊ LỢI (1385 – 1433)

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa

Chia sẽ những
hiểu biết của em
về Lê Lợi?

LÊ LỢI
- Lê Lợi sinh ngày 10-9-1385 tại Lam Sơn, nay thuộc huyện
Thọ Xuân, Thanh Hóa. Ông nối nghiệp cha làm chúa trại
Lam Sơn. Khi quân Minh chiếm đất nước, ông nuôi chí
lớn đánh đuổi xâm lăng. Quân nhà Minh nghe tiếng ông,
dụ cho làm quan, ông không chịu khuất. Ông nói: "Làm
trai nên giúp nạn lớn, lập công to, để tiếng thơm muôn đời,
chớ sao lại chịu bo bo làm đầy tớ người?".
- Cuộc kháng chiến chống Minh của vương triều Hồ thất
bại, nước Đại Việt rơi vào ách thống trị tàn bạo của giặc
Minh. Trước cảnh đất nước bị kẻ thù giày xéo, tàn phá, Lê
Lợi đã dốc hết tài sản, chiêu tập nghĩa sĩ, bí mật liên lạc
với các hòa kiệt, xây dựng lực lượng chọn Lam Sơn làm
căn cứ

Vì sao Lê Lợi
chọn Lam Sơn
làm căn cứ
kháng chiến

Lam Sơn nằm bên tả ngạn sông Chu, nối liên giữa đồng bằng với
miền núi và có địa thế hiểm trở. Đây cũng là nơi giao tiếp của các
dân tộc Việt, Mường, Thái.

Lê Lợi thường nói với mọi
người: “Bậc trượng phu
sinh ở đời phải cứu nạn
lớn, lập công to, để tiếng
thơm hàng nghìn thuở,
chứ đâu lại xum xoe đi
phục dịch kẻ khác”.
(Khâm định Việt sử thông
giám cương mục)

Câu nói của Lê Lợi
thể hiện điều gì?

Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về Lam Sơn?
Nghe tin Lê Lợi đang chuẩn bị khởi nghĩa ở Lam Sơn, nhiều người yêu
nước từ các địa phương đã tìm về tụ nghĩa ngày càng đông, trong đó có
Nguyễn Trãi.

Nguyễn Trãi (1380 - 1442) là con Nguyễn Phi Khanh. Cả hai cha con đều
đỗ đại khoa và làm quan thời Hồ. Ông học rộng tài cao, có lòng yêu nước
thương dân hết mực. Cha ông bị quân Minh bắt đưa về Trung Quốc, còn
ông thì bị giam lỏng ở thành Đông Quan.

Từ thành Đông Quan, ông bí mật trốn vào Lam Sơn theo Lê Lợi khởi nghĩa và
dâng bản “Bình Ngô sách” (Kế sách đánh Ngô).

Nguyễn Trãi trở thành quân sư của Lê Lợi.

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa

- Lê Lợi là người yêu nước, thương dân, có uy tín.
- Trước cảnh nước mất, Lê Lợi tổ chiêu tập nghĩa sĩ,
xây dựng lực lượng, xây dựng căn cứ Lam Sơn.
- Khởi nghĩa được đông đảo nhân dân, nghĩa sĩ
hưởng ứng lực lượng tăng lên nhanh chóng.

Sự chuẩn bị của
Lê Lợi khi dựng
cờ khởi nghĩa?

Đầu năm 1416, Lê Lợi cùng 18 người trong bộ chỉ huy cuộc
khởi nghĩa đã tổ chức hội thề ở Lũng Nhai (Thanh Hóa).
“Tôi là phụ đạo Lê Lợi cùng Lê Lai…, Nguyễn Trãi, Đinh
Liệt, Lưu Nhân Chú. 19 người tuy họ hàng quê quán khác
nhau, nhưng kết nghĩa thân nhau như một tổ liền cành. Phận
vinh hiển có khác nhau mong có tình như cùng chung một
họ…chung sức đồng lòng, giữ gìn đất nước, làm cho xóm làng
được ăn ở yên lành. Thề sống chết cùng nhau, không dám quên
lời thề son sắt…Kính xin có lời thề”.
(Lam Sơn thực lục)
Em có nhận xét gì về Hội thề Lũng Nhai?

Ngày 2 tháng 1 năm Mậu Tuất (7-2-1418), Lê Lợi dựng cờ
khởi nghĩa ở Lam Sơn và tự xưng là Bình Định Vương.

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa

- Năm 1416, Lê Lợi cùng 18 người tổ chức hội thề
Lũng Nhai.
- Năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn,
tự xưng là Bình Định Vương

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa

Những khó khăn của nghĩa
quân Lam Sơn trong buổi đầu
khởi nghĩa?

Núi Chí Linh (Thanh Hóa)

Giữa năm 1418, quân Minh huy động một lực lượng bao vây chặt căn cứ Chí
Linh, quyết bắt giết Lê Lợi. Trước tình hình nguy cấp đó, Lê Lai đã cải trang làm
Lê Lợi, chỉ huy một oán quân liều chết phá vòng vây quân giặc. Lê Lai cùng toán
quân cảm tử đã hy sinh. Quân Minh tưởng rằng đã giết được Lê Lợi nên rút quân

BÀI 19: NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa

Những khó khăn của nghĩa quân Lam
Sơn trong buổi đầu khởi nghĩa?

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)

1. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa
“ Khi Linh Sơn lương hết mấy tuần
Khi Khôi Huyện quân không một đội”

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa

* Khó khăn:
- Thiếu quân sỹ.
- Thiếu lương thực.
- Nhiều lần bị quân Minh tấn công, bao vây càn
quét căn cứ.
- Lê Lai hi sinh.
   

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu hoạt động của nghĩa quân Lam Sơn

Lê Lợi đã giải quyết
tình trạng khó khăn của
nghĩa quân bằng biện
pháp gì?

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa
* Biện pháp giải quyết:
- Năm 1423, Lê Lợi hoà hoãn với quân Minh .
- Năm 1424 quân Minh trở mặt tấn công →Lê Lợi rút lên núi
Chí Linh → khởi nghĩa chuyển sang giai đoạn mới.

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
c. Giai đoạn mở rộng hoạt động và giành thắng lợi đầu tiên
(1424 – 1425)

Sau khi quân Minh trở mặt,
bao vây tấn công nghĩa
quân Lam Sơn rơi vào tình
thế như thế nào?

Căn cứ của nghĩa quân bị
bao vây

Trước tình hình đó Nguyễn
Chích có đề nghị gì ?

Thanh
Hoá
Nghệ
An

Nguyễn Chích đề nghị
chuyển quân vào Nghệ An

Trong một buổi họp bàn với các tướng,
Nguyễn Chích nói : “ Nghệ An là nơi hiểm yếu,
đất rộng người đông, tôi đã từng qua lại nên rết
thông thuộc đất ấy. Nay hãy trước hết thu lấy Trà
Lân, chiếm giữ cho được Nghệ An để làm đất
đứng chân, rồi dựa vào sức người và của cài đất
ấy mà quay ra đánh Đông Đô thì có thể tính xong
việc dẹp yên thiên hạ.”
(Đại cương lịch sử Việt Nam)

Cuối 1426 Nghệ An
Thanh Hóa được
giải phóng

Năm1425 Tân Bình,
Thuận Hóa được
giải phóng

Trình bày tóm tắt
diễn biến cuộc
tiến công giải
phóng Nghệ An
(năm 1424) của
nghĩa quân Lam
Sơn bằng lược
đồ?

Kế hoạch của Nguyễn
Chích có tác dụng gì ?
Em có nhận xét gì về kế
hoạch của Nguyễn
Chích ?
Kế hoạch của Nguyễn
Chích đã giúp nghĩa
quân thoát khỏi thế bao
vây, mở rộng địa bàn
hoạt động.

Dựa vào lược đồ trình bày kế hoạch tiến quân ra
bắc của nghĩa quân Lam Sơn

Kết quả đợt tiến công ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn ?

Trình bày diễn biến trận Tốt Động - Chúc Động thông qua lược đồ

37

Trình bày diễn biến trận Chi Lăng – Xương Giang thông qua lược đồ

BÀI 19: CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
* Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động
Tháng 10/1426
Tháng 11/1426

BÀI 19: CUỘC KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
* Chiến thắng Tốt Động – Chúc Động
Tháng
10/1426
Tháng
7/11/1426

Vương Thông kéo quân vào Đông Quan,
- Vương Thông kéo quân tiến về Cao Bộ.
- Nghĩa quân đặt phục binh ở Tốt Động, Chúc
Động.
- Ta giành thắng lợi ở Tốt Động, Chúc Động vây
hãm thành Đông Quan.

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi nghĩa Lam Sơn
* Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang
Tháng 10/1427
10/12/1427
3/1/1428

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
* Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang
Tháng
10/1427

10/12/1427
3/1/1428

- Liễu Thăng chỉ huy quân tiến vào Lạng Sơn
- Mộc Thạnh chỉ huy quân tiến vào Hà Giang
- Liễu Thăng bị phục kích và giết ở ải Chi Lăng.
- Lương Minh bị tiêu diệt ở Xương Giang
Hội thề Đông Quan
Quân Minh rút khỏi nước ta, đất nước hoàn toàn
giải phóng.

HỘI THỀ ĐÔNG QUAN
43

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
a) Nguyên nhân thắng lợi

Nguyên nhân thắng
lợi của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn?

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
a) Nguyên nhân thắng lợi

+ Nhân dân ta có lòng yêu nước, ý chí bất
khuất, quyết tâm giành lại độc lập tự do.
+ Tất cả cá tầng lớp nhân dân đều đoàn kết
đánh giặc, đoàn kết, ủng hộ nghĩa quân.
+ Nhờ có chiến lược, chiến thuật đúng đắn,
sáng tạo của bộ chỉ huy, đứng đầu là Lê Lợi,
Nguyễn Trãi.

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
b) Ý nghĩa lịch sử

Ý nghĩa lịch sử của
cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn?

BÀI 19: KHỞI NGHĨA LAM SƠN (1418 – 1427)
2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch sử
b) Ý nghĩa lịch sử

+ Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi đã kết
thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh.
+ Mở ra thời kỳ phát triển mới của dân tộc
thời Lê sơ.

LUYỆN TẬP

Lập bảng thống kê Diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ năm
1418 -1427 theo bảng sau
Thời gian

Sự kiện

Tháng 2/1418 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn
Giữa năm
Quân Minh bao vây căn cứ Chí Linh
1418
Năm 1421

Quân Minh huy động 10 vạn lính tấn công lên Lam
Sơn, nghĩa quân rút lên núi Chí Linh

Năm 1423

Lê Lợi hòa hoãn với quân Minh, nghĩa quân trở về
căn cứ Lam Sơn
Quân Minh trở mặt tấn công nghĩa quân.

Năm 1424

Tháng
- Nghĩa quân giành thắng lợi ở Đa Căng, Trà Lân.,
10/1424
Khả Lưu…giải phóng Nghệ An, Thanh Hóa.
Tháng 9/1426 Tiến quân ra Bắc

Tháng
10/1426
Tháng
7/11/1426

Tháng
10/1427

10/12/1427
3/1/1428

Vương Thông kéo quân vào Đông Quan,
- Vương Thông kéo quân tiến về Cao Bộ.
- Nghĩa quân đặt phục binh ở Tốt Động, Chúc
Động.
- Ta giành thắng lợi ở Tốt Động, Chúc Động vây
hãm thành Đông Quan.
- Liễu Thăng chỉ huy quân tiến vào Lạng Sơn
- Mộc Thạnh chỉ huy quân tiến vào Hà Giang
- Liễu Thăng bị phục kích và giết ở ải Chi Lăng.
- Lương Minh bị tiêu diệt ở Xương Giang
Hội thề Đông Quan
Quân Minh rút khỏi nước ta, đất nước hoàn toàn
giải phóng.