KHỞI ĐỘNG

Ta đây:
“Núi Lam Sơn dấy nghĩa
Chốn hoang dã nương mình
Ngẫm thù lớn há đội trời chung
Căm giặc nước thề không cùng sống”
(Bình ngô đại cáo – Nguyễn Trãi)

LÊ LỢI (1385 – 1433)

BÀI 16:
KHỞI NGHĨA LAM SƠN
(1418 – 1427)

1. Một số sự kiện tiêu biểu của cuộc khởi
nghĩa
Lam
Sơn
a. Lê Lợi
dựng
cờ khởi nghĩa

Chia sẽ những
hiểu biết của
em về Lê Lợi?

LÊ LỢI
- Lê Lợi sinh ngày 10-9-1385 tại Lam Sơn, nay thuộc huyện
Thọ Xuân, Thanh Hóa. Ông nối nghiệp cha làm chúa trại
Lam Sơn. Khi quân Minh chiếm đất nước, ông nuôi chí lớn
đánh đuổi xâm lăng. Quân nhà Minh nghe tiếng ông, dụ cho
làm quan, ông không chịu khuất. Ông nói: "Làm trai nên
giúp nạn lớn, lập công to, để tiếng thơm muôn đời, chớ sao
lại chịu bo bo làm đầy tớ người?".
- Cuộc kháng chiến chống Minh của vương triều Hồ thất bại,
nước Đại Việt rơi vào ách thống trị tàn bạo của giặc Minh.
Trước cảnh đất nước bị kẻ thù giày xéo, tàn phá, Lê Lợi đã
dốc hết tài sản, chiêu tập nghĩa sĩ, bí mật liên
lạc với các hòa kiệt, xây dựng lực lượng chọn
Lam Sơn làm căn cứ

Vì sao Lê Lợi
chọn Lam
Sơn làm căn
cứ kháng
chiến

Lam Sơn nằm bên tả ngạn sông Chu, nối liên giữa đồng bằng với
miền núi và có địa thế hiểm trở. Đây cũng là nơi giao tiếp của các
dân tộc Việt, Mường, Thái.

Lê Lợi thường nói với mọi
người: “Bậc trượng phu
sinh ở đời phải cứu nạn
lớn, lập công to, để tiếng
thơm hàng nghìn thuở,
chứ đâu lại xum xoe đi
phục dịch kẻ khác”.
(Khâm định Việt sử thông
giám cương mục)

Câu nói của Lê Lợi
thể hiện điều gì?

Vì sao hào kiệt khắp nơi tìm về Lam Sơn?
Nghe tin Lê Lợi đang chuẩn bị khởi nghĩa ở Lam Sơn, nhiều người yêu
nước từ các địa phương đã tìm về tụ nghĩa ngày càng đông, trong đó có
Nguyễn Trãi.

Nguyễn Trãi (1380 - 1442) là con Nguyễn Phi Khanh. Cả hai cha con đều
đỗ đại khoa và làm quan thời Hồ. Ông học rộng tài cao, có lòng yêu nước
thương dân hết mực. Cha ông bị quân Minh bắt đưa về Trung Quốc, còn
ông thì bị giam lỏng ở thành Đông Quan.

Từ thành Đông Quan, ông bí mật trốn vào Lam Sơn theo Lê Lợi
khởi nghĩa và dâng bản “Bình Ngô sách” (Kế sách đánh Ngô).

Nguyễn Trãi trở thành quân sư của Lê Lợi.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Lam
Sơn
a. Lê Lợi
dựng
cờ khởi nghĩa

Sự chuẩn bị
của Lê Lợi khi
dựng cờ khởi
nghĩa?

Đầu năm 1416, Lê Lợi cùng 18 người trong bộ chỉ
huy cuộc khởi nghĩa đã tổ chức hội thề ở Lũng
Nhai (Thanh Hóa).
“Tôi là phụ đạo Lê Lợi cùng Lê Lai…, Nguyễn Trãi,
Đinh Liệt, Lưu Nhân Chú. 19 người tuy họ hàng
quê quán khác nhau, nhưng kết nghĩa thân nhau
như một tổ liền cành. Phận vinh hiển có khác
nhau mong có tình như cùng chung một họ…
chung sức đồng lòng, giữ gìn đất nước, làm cho
xóm làng được ăn ở yên lành. Thề sống chết cùng
nhau, không dám quên lời thề son sắt…Kính xin
có lời thề”.
Em có nhận xét gì về Hội thề Lũng Nhai?
(Lam Sơn
thực lục)

Ngày 2 tháng 1 năm Mậu Tuất (7-2-1418), Lê Lợi
dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn và tự xưng là Bình
Định Vương.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
a. Lê Lam
Lợi dựng
nghĩa
Sơncờ khởi nghĩa
- Năm 1416, Lê Lợi cùng 18 người tổ chức hội thề
Lũng Nhai.
- Năm 1418, Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn,
tự xưng là Bình Định Vương

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Lam
Sơn
a. Lê Lợi
dựng
cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa

Những khó khăn của
nghĩa quân Lam Sơn
trong buổi đầu khởi
nghĩa?

Núi Chí Linh (Thanh Hóa)

Giữa năm 1418, quân Minh huy động một lực lượng bao vây chặt căn cứ Chí
Linh, quyết bắt giết Lê Lợi. Trước tình hình nguy cấp đó, Lê Lai đã cải trang làm
Lê Lợi, chỉ huy một oán quân liều chết phá vòng vây quân giặc. Lê Lai cùng toán
quân cảm tử đã hy sinh. Quân Minh tưởng rằng đã giết được Lê Lợi nên rút
quân

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Lamnăm
Sơn
b. Những
đầu của cuộc khởi nghĩa
Những khó khăn của nghĩa
quân Lam Sơn trong buổi đầu
khởi nghĩa?

a. Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa

b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa ( 1418 – 1423)

“ Khi Linh Sơn lương hết mấy
tuần
Khi Khôi Huyện quân không
một đội”

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Lam
Sơn
a. Lê Lợi
dựng
cờ khởi nghĩa
b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa (1418- 1423).

* Khó khăn:
- Thiếu quân sỹ.
- Thiếu lương thực.
- Nhiều lần bị quân Minh tấn công, bao vây càn
quét căn cứ.
- Lê Lai hi sinh.
   

Lê Lợi đã giải quyết khó khăn của
nghĩa quân bằng biện pháp gì?

b. Những năm đầu của cuộc khởi nghĩa
* Biện pháp giải quyết:
- Năm 1423, Lê Lợi hoà hoãn với quân Minh .
- Năm 1424 quân Minh trở mặt tấn công →Lê Lợi rút lên núi Chí Linh
→ khởi nghĩa chuyển sang giai đoạn mới.

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Lam mở
Sơn
c.
Giai đoạn
rộng hoạt động và giành những
thắng lợi đầu tiên (1424 – 1425)

Sau khi quân Minh trở mặt,
bao vây tấn công nghĩa
quân Lam Sơn rơi vào tình
thế như thế nào?

Căn cứ của nghĩa quân bị
bao vây

Trước tình hình đó Nguyễn
Chích có đề nghị gì ?

Thanh
Hoá
Nghệ
An

Nguyễn Chích đề nghị
chuyển quân vào Nghệ An

Trong một buổi họp bàn với các tướng,
Nguyễn Chích nói : “ Nghệ An là nơi hiểm yếu,
đất rộng người đông, tôi đã từng qua lại nên rết
thông thuộc đất ấy. Nay hãy trước hết thu lấy Trà
Lân, chiếm giữ cho được Nghệ An để làm đất
đứng chân, rồi dựa vào sức người và của cài đất
ấy mà quay ra đánh Đông Đô thì có thể tính xong
việc dẹp yên thiên hạ.”
(Đại cương lịch sử Việt Nam)

Cuối 1426 Nghệ
An Thanh Hóa
được giải phóng

Năm1425 Tân
Bình, Thuận Hóa
được giải phóng

Trình bày tóm tắt
diễn biến cuộc
tiến công giải
phóng Nghệ An
(năm 1424) của
nghĩa quân Lam
Sơn bằng lược
đồ?

Kế hoạch của Nguyễn
Chích có tác dụng gì ?
Em có nhận xét gì về kế
hoạch của Nguyễn
Chích ?
Kế hoạch của Nguyễn
Chích đã giúp nghĩa
quân thoát khỏi thế bao
vây, mở rộng địa bàn
hoạt động.

Dựa vào lược đồ trình bày kế hoạch
tiến quân ra bắc của nghĩa quân Lam

Kết quả đợt tiến công ra Bắc của nghĩa quân Lam Sơn ?

Trình bày diễn biến trận Tốt Động - Chúc Động thông qua lược đồ

36

Trình bày diễn biến trận Chi Lăng – Xương Giang thông qua lược đồ

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Sơn
* ChiếnLam
thắng
Tốt Động – Chúc Động
Tháng 10/1426
Tháng 11/1426

1. Một số sự kiện tiêu biểu của khởi
nghĩa
Sơn
* ChiếnLam
thắng
Tốt Động – Chúc Động
Tháng
10/1426
Tháng
7/11/1426

Vương Thông kéo quân vào Đông Quan,
- Nghĩa quân đặt phục binh ở Tốt Động, Chúc
Động.
- Ta giành thắng lợi ở Tốt Động, Chúc Động vây
hãm thành Đông Quan.

* Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang
Tháng 10/1427
10/12/1427
3/1/1428

* Chiến thắng Chi Lăng – Xương Giang
Tháng
10/1427

- Liễu Thăng chỉ huy quân tiến vào Lạng Sơn
- Mộc Thạnh chỉ huy quân tiến vào Hà Giang
- Liễu Thăng bị phục kích và giết ở ải Chi Lăng.
- Quân Minh bị tiêu diệt ở Xương Giang

10/12/1427 Hội thề Đông Quan
3/1/1428

Quân Minh rút khỏi nước ta, đất nước hoàn toàn
giải phóng.

HỘI THỀ ĐÔNG QUAN
42

2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử
a) Nguyên nhân thắng lợi

Nguyên nhân thắng
lợi của cuộc khởi
nghĩa Lam Sơn?

2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử
a) Nguyên nhân thắng lợi

+ Nhân dân ta có lòng yêu nước, ý chí bất
khuất, quyết tâm giành lại độc lập tự do.
+ Tất cả cá tầng lớp nhân dân đều đoàn kết
đánh giặc, đoàn kết, ủng hộ nghĩa quân.
+ Nhờ có chiến lược, chiến thuật đúng đắn,
sáng tạo của bộ chỉ huy, đứng đầu là Lê Lợi,
Nguyễn Trãi.

2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử Ý nghĩa lịch sử
b)

Ý nghĩa lịch sử của
cuộc khởi nghĩa
Lam Sơn?

2. Nguyên nhân thắng lợi và ý nghĩa lịch
sử
b) Ý nghĩa lịch sử

+ Cuộc khởi nghĩa Lam Sơn thắng lợi đã kết
thúc 20 năm đô hộ tàn bạo của nhà Minh.
+ Mở ra thời kỳ phát triển mới của dân tộc
thời Lê sơ.

LUYỆN TẬP
Lập bảng thống kê Diễn biến cuộc khởi nghĩa Lam Sơn từ năm
1418 -1427 theo bảng sau
Thời gian

Sự kiện

Tháng 2/1418 Lê Lợi dựng cờ khởi nghĩa ở Lam Sơn
Giữa năm
Quân Minh bao vây căn cứ Chí Linh
1418
Năm 1421

Quân Minh huy động 10 vạn lính tấn công lên
Lam Sơn, nghĩa quân rút lên núi Chí Linh

Năm 1423

Lê Lợi hòa hoãn với quân Minh, nghĩa quân trở về
căn cứ Lam Sơn
Quân Minh trở mặt tấn công nghĩa quân.

Năm 1424

Tháng
- Nghĩa quân giành thắng lợi ở Đa Căng, Trà Lân.,
10/1424
Khả Lưu…giải phóng Nghệ An, Thanh Hóa.
Tháng 9/1426 Tiến quân ra Bắc

Tháng
10/1426
Tháng
7/11/1426

Tháng
10/1427

Vương Thông kéo quân vào Đông Quan,
- Vương Thông kéo quân tiến về Cao Bộ.
- Nghĩa quân đặt phục binh ở Tốt Động, Chúc
Động.
- Ta giành thắng lợi ở Tốt Động, Chúc Động vây
hãm thành Đông Quan.
- Liễu Thăng chỉ huy quân tiến vào Lạng Sơn
- Mộc Thạnh chỉ huy quân tiến vào Hà Giang
- Liễu Thăng bị phục kích và giết ở ải Chi Lăng.
- Lương Minh bị tiêu diệt ở Xương Giang

10/12/1427 Hội thề Đông Quan
3/1/1428

Quân Minh rút khỏi nước ta, đất nước hoàn toàn
giải phóng.