PHONG CÁCH NGÔN NGỮ KHOA HỌC

* Mục đích - Yêu cầu:
- Nắm vững các khái niệm văn bản khoa học và các đặc trưng của phong cách ấy.
- Có kỹ năng phân biệt phong cách ngôn ngữ khoa học với các phong cách ngôn ngữ khác và biết sử dụng ngôn ngữ khoa học trong các trường hợp cần thiết.
* Phương tiện, phương pháp thực hiện
GV: SGK, SGV, Thiết kế bài giảng. HS: Đọc, soạn bài ở nhà.
* Tiến trình dạy học
1. Kiểm tra bài cũ : (5’)Bài nghị luận về một hiện tượng đời sống thường có các nội dung nào ?
2. Vào bài mới:
Th/gian
Hoạt động của Gv và Hs
MỤC ĐÍCH, NỘI DUNG CẦN ĐẠT

7’
















15’












15’

GV: Đọc văn bản a. Phân loại ?
Văn bản khoa học chuyên sâu.
- Đọc văn bản b. Phân loại ?
Văn bản khoa học giáo khoa
- Đọc văn bản c. Phân loại ?
Văn bản khoa học phổ cập


GVH: Căn cứ vào SGK, trình bày khái niệm Ngôn ngữ khoa học ?



GVH: Phong cách ngôn ngữ khoa học có mấy đặc trưng ?
Tính khái quát, trừu tượng biểu hiện ở những phương diện nào ?

Tính lí trí, lôgic biểu hiện ở những phương diện nào ?

Tính khách quan, phi cá thể biểu hiện ở những phương diện nào ?

GV: Cho hs chép phần ghi nhớ .
GVH: Nội dung thông tin là gì ?
- Thuộc loại văn bản nào ?
- Tìm các thuật ngữ khoa học được sử dụng trong văn bản ?


Gv cho ví dụ về đoạn thẳng
Chia nhóm, thảo luận các từ còn lại, trình bày trước lớp.

GV: Cho hs chép câu hỏi gợi ý về nhà làm bài tập số 3
GVH: Đoạn văn đã dùng các thuật ngữ khoa học nào ?
- Lập luận của đoạn văn như thế nào ? Diễn dịch hay quy nạp ?


I. VĂN BẢN KHOA HỌC VÀ NGÔN NGỮ KHOA HỌC
1. Văn bản khoa học : Gồm 3 loại
- Các văn bản khoa học chuyên sâu : mang tính chuyên ngành dung để giao tiếp giữa những người làm công tác nghiên cứu trong các ngành khoa học.
- Các văn bản khoa học giáo khoa : cần có thêm tính sư phạm
- Các văn bản khoa học phổ cập, viết dễ hiểu nhằm phổ biến rộng rãi kiến thức khoa học.
2. Ngôn ngữ khoa học :
Là ngôn ngữ được dùng trong giao tiếp thuộc lĩnh vực khoa học.
+ Dạng viết : sử dụng từ ngữ khoa học và các kí hiệu, công thức, sơ đồ…
+ Dạng nói : yêu cầu cao về phát âm, diễn đạt trên cơ sở một đề cương
II. ĐẶC TRƯNG CỦA NGÔN NGỮ KHOA HỌC
1. Tính khái quát, trừu tượng : biểu hiện không chỉ ở nội dung mà cònở các phương tiện ngôn ngữ như thuật ngữ khoa học và kết cấu của văn bản.
2. Tính lí trí, lôgic : thể hiện ở trong nội dung và ở tất cả các phương tiện ngôn ngữ như từ ngữ, câu văn, đoạn văn, văn bản.
3. Tính khách quan, phi cá thể : Hạn chế sử dụng những biểu đạt có tính chất cá nhân, ít biểu lộ sắc thái cảm xúc.
GHI NHỚ : SGK (T76)
IV. LUYỆN TẬP
Bài tập 1 :
- Những kiến thức khoa học Lịch sử văn học
- Thuộc văn bản khoa học giáo khoa
- Chủ đề, hình ảnh, tác phẩm, phản ánh hiện thực, đại chúng hoá, chất suy tưởng, nguồn cảm hứng sáng tạo.
Bài tập 2 :
- Đoạn thẳng : đoạn không cong queo, gãy khúc, không lệch về một bên / đoạn ngắn nhất nối hai điểm với nhau.
Bài tập 3 :
Đọan văn dùng nhiều thuật ngữ KH : khảo cổ , người vượn , hạch đá , mảnh tước , rìu tay , di chỉ , công cụ đá...
Bài tập 4
Muốn viết đoạn văn phổ biến KH , cần có kiến thức KH thông thường , dồng thời cần viết đúng phong cách ngôn ngũ KH .
VD : Nước rất cần thiết cho cuộc sống của con người , các loại động vật và cây cối .Nhưng cần có nguồn nước sạch thì cơ thể con người , động vật và cây cối mới có thể tạo thành chất dinh dưỡng .Nếu nguồn nước bị ô nhiễm thì tác hại đối với con ngừoi và muôn loại động vật , cây cối sẽ không lường hết .Cần bảo vệ nguồn nước khỏi