LUYỆN TỪ VÀ CÂU : NHÂN HÓA

Luyện từ và câu

Nhân hóa

HĐ2:KHÁM PHÁ
• I/ Nhận xét
• Đọc bài thơ sau và trả lời câu hỏi

Ông trời bật lửa
Chị mây vừa kéo đến
Trăng sao trốn cả rồi
Đất nóng lòng chờ đợi
Xuống đi nào, mưa ơi!
Mưa! Mưa xuống thật rồi!
Đất hả hê uống nước
Ông sấm vỗ tay cười
Làm bé bừng tỉnh giấc.
Chớp bỗng lòe chói mắt
Soi sáng khắp ruộng vườn
Ơ! Ông trời bật lửa
Xem lúa vừa trổ bông.
Đỗ Xuân Thanh

1) Các sự vật trời, mây, sấm được gọi bằng những từ
ngữ nào ?
2) Các sự vật trên và trăng, sao, đất được tả bằng
những từ ngữ nào?
3) Câu thơ nào cho thấy tác giả nói với mưa thân
mật như nói với con người?

Ông trời bật lửa
chị mây vừa kéo đến
Chị
Trăng sao trốn
trốn cả rồi
đợi,
Đất nóng lòng chờ đợi
xuống
Xuống
Xuống đi
đi nào,
nào,
nào mưa
mưa ơi
ơi !
mưa
ơi!

Mưa ! Mưa xuống thật rồi!
Đất hả hê uống nước
Ông
ông sấm vỗ tay cười
Làm bé bừng tỉnh giấc.

Tên sự
vật được a) Các sự vật
nhân hóa được gọi bằng

Chớp bỗng lòe chói mắt
Soi sáng khắp ruộng vườn
Ơ ! Ông
ông trời bật lửa
Xem lúa vừa trổ bông.

Cách nhân hóa
b) Các sự vật được
tả bằng các từ ngữ

c) Cách tác giả nói với mưa

Mặt trời
Mây
Trăng sao
Đất
Mưa
Sấm

Tác giả nói với mưa thân
mật như với một người bạn

Tên sự
sự vật
vật
Tên
được
được
a)Các
Cácsựsự
nhân hoá
hoá vật
vậtđược
được
nhân
gọi
gọibằng
bằng

Mặt trời
Mây

b)Các
Cácsựsựvật
vậtđược
được
tả bằng
bằng những
những từ
tả
từ
ngữ
ngữ

ông

bật lửa

chị

kéo đến

Trăng sao

trốn
nóng lòng chờ đợi,
hả hê uống nước

Đất

xuống

Mưa
Sấm

Cách nhân hoá

ông

vỗ tay cười

c)
Cách
Cách
táctác
giảgiả
nóinói
vớivới
mưa
mưa

Tác giả nói với mưa thân
mật như với một người bạn:

Xuống đi nào mưa ơi !

II/ Bài học (Trang 40Sgk)

nhân
hoá là
dùng
từ
ngữ
chỉ
người
hoặc
chỉ
đặc
điểm
….

Gọi sự vật bằng từ dùng để gọi con người.

Tả sự vật bằng những từ dùng để tả người.

Nói với sự vật thân mật như nói với con
người.
người.

Con gà đang gáy.
Chú gà trống vươn mình cất tiếng gáy.

• + Gọi sự vật bằng từ ngữ dùng để gọi người:
Bác gà trống, chị thỏ nâu, em cún, chị tre,
nàng mây,…
• + Tả sự vật bằng từ ngữ dùng để tả người:
Cái na đã tỉnh giấc rồi/ Đàn chuối đứng vỗ
tay cười, vui sao!/ Chị tre chải tóc bên ao/
Nàng mây áo trắng ghé vào soi gương…
• + Nói với sự vật như nói với người: Trâu ơi
ta bảo trâu này,…

HĐ3: Luyện tập
• Bài 1: Tìm biện pháp nhân hóa trong 2 khổ
thơ sau:
• Trong hai khổ thơ, tác giả đã dùng các từ
ngữ tả con người để tả cây cau: khiêm
nhường, mảnh khảnh, da, tấm lòng thơm
thảo, thương yêu.

• Bài 2: Biện pháp nhân hóa trong hai khổ
thơ trên có tác dụng gì?
• Biện pháp nhân hóa trong hai khổ thơ
khiến cho hình ảnh cây cau trở nên sống
động và thân mật, gần gũi với con người.
• BT3: Viết 1 – 2 câu tả đồ vật hoặc con vật,
cây cối có hình ảnh nhân hóa.
• M(trang 40 sgk)

TRÒ CHƠI: Ô CỬA BÍ MẬT

1

2

3

Câu 1: Những câu nào dưới đây có hình ảnh
nhân hóa?
A. Bông hoa hồng toả hương thơm ngát.
B. Nàng hồng kiều diễm vươn mình đón ánh
nắng mai.
C. Bông hồng em dành tặng cô.

Câu 2: Trong câu ca dao sau:

Trâu ơi ta bảo trâu này
Trâu ra ngoài ruộng trâu cày với ta .
- Trâu được nhân hóa theo cách nào sau đây?
A. Dùng từ gọi người để gọi trâu.
B. Dùng từ ngữ tả người để tả trâu.
C. Trò chuyện với trâu như trò chuyện với người.

Luyện từ và câu
Nhân hóa.

Dăn dò:
- Ôn lại 3 cách nhân hóa
- Xem trước bài: ….