93: LLVH

NỘI DUNG VÀ HÌNH THỨC CỦA VĂN BẢN VĂN HỌC

A. Mục tiêu bài học.
Giúp HS:
- Hiểu và đầu biết vận dụng các khái niệm nội dung và hình thức khi phân tích văn bản văn học.
- Thấy rõ mối quan hệ của nội dung và hình thức trong văn bản văn học.
B. Phương dạy học.
- SGK, SGV
- Bài soạn
C. Cách tiến hành.
Tiến hành giờ dạy theo phương pháp kết hợp các hình thức: trao đổi thảo luận, đặt câu hỏi và trả lời câu hỏi.
D. trình dạy học.
1.Ổn định tổ chức: Sĩ số… vắng…
2.Kiểm tra bài cũ:
Câu hỏi: Thế nào là văn bản văn học?
3.Bài mới
Dẫn vào bài:

Hoạt động của GV& HS
Nội dung cần đạt


Hs đọc phần I- SGK.
Gv định hướng: Văn bản vh ko thể tách biệt nội dung khỏi hình thức, hay hình thức khỏi nội dung. Nội dung chỉ có thể thể hhiện trong hình thức và hình thức là hình thức của một nội dung nào đóNhưng chúng ta cần phân chia 2 khái niệm này để có thể đi sâu vào từng lớp của vb, cũng như để hiểu dần mối quan hệ giữa nhà văn và cuộc sống…
Khái niệm nội dung bao gồm những gì?


Vậy thế nào là đề tài?
Trong những tác phẩm sau, tác phẩm nào cùng đề tài về người nông dân: Những ngôi sao xa xôi, Bến quê, Lão Hạc, Viếng lăng Bác, Tắt đèn?
Đề tài của Lão Hạc và Tắt đèn: cuộc sống bi thảm của người nông dân Việt Nam trước CMT8 1945.
GV mở rộng:
1. Các nhà văn thường lựa chọn đề tài mình hiểu biết sâu sắc và có cảm hứng mãnh liệt.
2. Khuynh hướng và ý đồ sáng tác của tác giả được thể hiện trong việc lựa chọn đề tài.

Thế nào là chủ đề?
Nét khác giữa Tắt đèn và Lão Hạc?
Chủ đề trong Tắt đèn là sự mâu thuẫn giữa nông dân và bọn cường hào quan lại trong nông thôn Việt Nam.
Chủ đề trong Lão Hạc là phẩm chất tốt đẹp của người nông dân dù ở hoàn cảnh khốn cùng.


nào là tư tưởng?
Đọc sách và chỉ ra tư tưởng của Tắt đèn và Lão Hạc?
- Tắt đèn: Ngơ Tất Tố lên án bọn cường hào, yêu thương, trân trọng người nơng dân.
- Lão Hạc: Nam Cao đồng cảm với người nghèo khổ mà đầy tự trọng.


Cảm hứng nghệ thuật là gì?
Cảm hứng trong Tắt đèn là lòng căm phẫn, là sự tố cáo bọn hào lí quan lại ở nông thôn cũng như chính sách dã man của thực dân pháp.

GV tổng kết: Giữa đề tài, chủ đề, tư tưởng và cảm hứng nghệ thụât có mối liên hệ mât thiết với nhau, bổ sung làm nổi bật nhau. Chúng thể hiện một cách thống nhất trong văn bản.Người đọc phải đọc kĩ để hiểu.
Trong các yếu tố nội dung thì 2 yếu tố tư tưởng và cảm hưng nghệ thuật là quan trọng nhất.

HS đọc văn bản.
Nêu các khái niệm thuộc phạm trù hình thức?
Các khái niệm ngôn từ, kết cấu, thể loại được thể hiện ntn trong vbvh?


Em hiểu thế nào về ngôn từ ?
GV: Là yếu tố đầu tiên của văn bản văn học, không có ngôn từ, ta không có căn cứ cụ thể để tìm hiểu, thưởng thức văn bản.



Kết cấu bài thơ Ông Đồ của Vũ Đình Liên?
Kết cấu đầu cuối tương ứng.
GV: Cần phân biệt bố cục và kết cấu.
Bố cục là biểu hiện bên ngoài của kết cấu: chương, đoạn…




Kể tên các thể loại văn học mà em biết?
Thế nào là thể loại?
GV: Mỗi thể loại được thể hiện đổi mới theo thời đại và mang sắc thái cá nhân nhà văn.
VD thơ lục bát mang màu sắc riêng của thời đại và tác giả:
Nguyễn Du-Truyện Kiều: Long lanh đáy nước in trời/ Thành xây khói biếc non phơi bóng vàng.
Tố Hữu- Việt Bắc: Mùa thu trăng rọi hoà bình/ Nhớ ai tiếng hát ân tình thuỷ chung.
Nguyễn Bính- Đêm cuối cùng: Hội làng mở giữa mùa thu/ Giời cao gió cả giăng như ban ngày.





Hs đọc phần II.
Thế nào là nội dung có giá trị và hình thức có giá trị?
GV: Nội dung có giá trị là nội dung mang tư tưởng nhân văn sâu sắc. Hìmh thức có giá trị là hình thức phù hợp với nội dung mới mẻ, hấp dẫn,