Sách Ngữ văn và việc giới thiệu Giải thưởng Hồ Chí Minh



Bằng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Kỹ thuật của Giáo sư Đặng Thai Mai


 

(VnMedia) - Giới thiệu các Giải thưởng của nhà văn, nhà thơ là điều không thể thiếu trong sách Ngữ văn THCS, THPT. Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học-công nghệ, văn học-nghệ thuật là Giải thưởng cấp quốc gia của Việt Nam, được quy định theo Pháp lệnh số 16 - LCT/HĐNN7 ngày 4 tháng 6 năm 1985 để trao tặng cho những công trình nghiên cứu khoa học, kĩ thuật, những công trình giáo dục và văn học, nghệ thuật đặc biệt xuất sắc, có giá trị rất cao về khoa học, văn học, nghệ thuật, về nội dung tư tưởng, có tác dụng lớn phục vụ sự nghiệp cách mạng, có ảnh hưởng rộng lớn và lâu dài trong đời sống nhân dân, góp phần quan trọng vào sự nghiệp phát triển nền kinh tế quốc dân, khoa học, kĩ thuật, văn học, nghệ thuật; đã được công bố hoặc sử dụng sau ngày 2/9/1945... Một nét khác với Giải thưởng mang tên Nô-ben, Giải thưởng Hồ Chí Minh được xét và công bố theo từng đợt. Đến nay, Nhà nước ta đã xét tặng ba đợt (1996; 2000; 2003). Trong lĩnh vực văn học, 30 nhà văn, nhà thơ đã được tôn vinh danh hiệu cao quý này...  Tiếng Việt 4, tập hai, trang 22 chú giải từ "huân chương"; "Anh hùng Lao động"; trong khi nhiều giáo viên đề nghị Ngữ văn 7, tập hai, (trang 61) bỏ chú thích về các từ "thi sĩ", "thi ca" thì soạn giả trả lời "nên giải thích". Vậy mà, sau góp ý, không một cuốn sách giáo khoa Ngữ văn nào đồng ý chú thích thêm về Giải thưởng Hồ Chí Minh, Giải thưởng Nhà nước. Xem xét những dòng giới thiệu Giải thưởng Hồ Chí Minh mà các nhà văn, nhà thơ đã được nhận, chúng ta sẽ thấy được một phần tinh thần làm việc, trách nhiệm của người soạn và biên tập sách giáo khoa Ngữ văn. Ngữ văn 7, tập hai (trang 36; 61) giới thiệu Đặng Thai Mai (1902-1984) và Hoài Thanh (1909 -1982) - trong sách Ngữ văn THCS, đây là hai tác gia đầu tiên được "phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh". Hãy khoan nói việc nên phân biệt trao tặng và truy tặng (ở nước ta, hầu hết các nhà văn đều được truy tặng), không buồn sao được, khi thấy Ngữ văn 7, ở chừng mực khác nhau đã giới thiệu sai cả hai tác gia. Trên Diễn đàn Edu.net, giáo viên đề nghị sửa câu: Năm 1996, Đặng Thai Mai "được nhà nước phong tặng giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn hoá - Nghệ thuật" thành "Năm 1996, ông được Nhà nước truy tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về khoa học và công nghệ". Nhưng Tổng Chủ biên không chấp nhận - lí do: "đó là thông tin sai". Để thấy góp ý trên là đúng, xin soạn giả đến Viện Khoa học Xã hội Việt Nam tìm hiểu về 18 tác gia được Nhà nước vinh danh bằng Giải thưởng khoa học cao nhất quốc gia (trong đó có cụm công trình của cố Giáo sư Đặng Thai Mai).  Kèm theo bài báo này, xin trân trọng giới thiệu bức ảnh chụp tấm bằng có ghi dòng chữ: “Chủ tịch Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Khoa học và Kỹ thuật cụm công trình gồm 8 tác phẩm nghiên cứu Văn học Việt Nam và Văn học Thế giới (1945 -1984)" của Giáo sư Đặng Thai Mai (Quyết định số 991/KT/CTN do Chủ tịch nước Lê Đức Anh ký ngày 10/9/1996).  Giải thưởng Hồ Chí Minh truy tặng cố Giáo sư Đặng Thai Mai không thuộc lĩnh vực “Văn hoá - Nghệ thuật” như SGK cung cấp. Nếu sọan giả chưa tin đó là ảnh thật thì xin mời đến thăm phòng lưu niệm của của gia đình cố Giáo sư Đặng Thai Mai (cách NXB Giáo dục một quãng đường rất gần). Ở trang 61, dòng 16, 17: Viết về Hoài Thanh, câu "năm 2000, ông được Nhà nước phong tặng Giải thưởng Hồ Chí Minh về Văn hoá - Nghệ thuật" - chưa nói đến việc viết hoa mâu thuẫn với các cuốn sách giáo khoa khác và thực tế phổ biến hiện nay, độc giả "bàng hoàng" vì soạn giả gọi sai tên Giải thưởng. Theo nhiều người, vì Giải thưởng Hồ Chí Minh xét theo đợt, việc giới thiệu có thể bằng nhiều cách khác nhau, nhưng đã là sách giáo khoa thì không được viết hoa mâu thuẫn, phải nói rõ năm, đợt được phong tặng và phân biệt giữa trao tặng và truy tặng