PHÒNG GIÁO DỤC QUẬN TÂN PHÚ
TRƯỜNG TH PHAN CHU TRINH

SNG KIẾN KINH NGHIỆM:
MỘT SỐ BIỆN PHÁP ĐỂ DẠY TỐT MÔN LỊCH SỬ

I.ĐẶT VẤN ĐỀ:
Dân tộc Việt Nam ta có một nền văn hóa, một bề dày lịch sử lâu đời .Đó là những ngày đầu của vua Hùng dựng nước cho đến những năm tháng đấu tranh giữ nước và xây dựng Tổ quốc. Từng chặng đường, từng giai đoạn đã ghi lại những mốc son chói lọi, là niềm tự hào của cả dân tộc Việt Nam. Ai đã đi qua những chặng đường ấy luôn cảm thấy yêu quê hương và con người Việt Nam biết chừng nào. Thế hệ trẻ hôm nay sẽ viết tiếp những trang sử vàng cho dân tộc bằng tài năng, trí tuệ và nhiệt huyết của mình. Để làm được điều đó, trước hết các em phải yêu thích lịch sử quê hương, bởi vì “ Yêu Sử chính là làm cho tâm hồn ta luôn hướng về đất nước”.
Ngay từ bậc tiểu học, ở lớp 4, lớp 5, các em đã được học lịch sử qua một phân môn rõ rệt mà không lồng ghép chung với bất cứ phân môn nào. Có chăng , đó là sự bổ sung thêm kiến thức Sử cho các em từ các phân môn khác ( ví dụ: phân môn kể chuyện, đạo đức, tập làm văn, tập đọc….). Điều này càng cho chúng ta thấy, việc dạy Sử trong nhà trường là điều cần thiết và quan trọng không thể lơ là. Vậy làm thế nào để các em yêu thích môn lịch sử, các em tự tìm đến với lịch sử của dân tộc. Và đây cũng chính là niềm trăn trở của tất cả chúng ta, những người làm công tác “ trồng người”.

II.GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ:
Chương trình lịch sử lớp 5 tập trung cung cấp cho các em về một số sự kiện , hiện tượng lịch sử và một số nhân vật lịch sử theo từng mốc giai đoạn thời gian : 1858- 1945: Hơn 80 năm chống thực dân Pháp; 1945- 1954: Bảo vệ chính quyền non trẻ, trường kì kháng chiến chống Pháp ; 1954- 1975: Xây dựng Chủ nghĩa xã hội miền Bắc, đấu tranh thống nhất đất nước; 1975- Nay: Xây dựng chủ nghĩa xã hội trong cả nước.
Đối với lứa tuổi các em, việc tiếp thu và nhớ các sự kiện lịch sử, nhân vật lịch sử thật là khó, đặc biệt là với cách dạy thầy nói, trò nghe. Do vậy, để có một tiết học lịch sử hiệu quả, tạo được sự thu hút, yêu thích nơi các em, chúng ta cần lưu ý những điều sau:
Đối với giáo viên:
- Trước hết người giáo viên phải là người yêu thích Sử, tự trang bị cho mình thật nhiều kiến thức bên cạnh việc nghiên cứu kĩ sách giáo khoa, nắm vững các kiến thức mục tiêu cơ bản cần truyền đạt, đảm bảo một hệ thống kiến thức liên tục, có sự liên hệ liền mạch: các thời kì- các sự kiện tiêu biểu- các nhân vật lịch sử tiêu biểu.
Ví dụ: 1858- 1945: Diễn ra các phong trào chống thực dân Pháp xâm lược và đô hộ- Nhân vật lịch sử tiêu biểu trong giai đoạn này là: Trương Định, Nguyễn Trường Tộ, Phan Bội Châu, Nguyễn Tất Thành.
- Giáo viên cần phối hợp giữa lý thuyết và thực hành, sử dụng kết hợp linh hoạt các phương pháp và các hình thức dạy học, trong đó chú trọng phát huy năng lực chủ động sáng tạo nơi các em.
Ví dụ : Ở bài “ Quyết chí ra đi tìm đường cứu nước”, nội dung của bài học này khá gần gũi với các em, giáo viên nên giao nhiệm vụ cho các em sưu tầm tư liệu về tiểu sử của Bác, trao đổi trình bày trong nhóm và trước lớp. Đây chính là cách giúp học sinh chủ động tiếp cận kiến thức thông qua sự dẫn dắt của giáo viên.
- Khi tiến hành hoạt động dạy học, chúng ta cần dựa trên trình độ thực tế của lớp mà lựa chọn phương pháp, hình thức phù hợp nhất.
Ví dụ: Trong mỗi bài dạy, chúng ta luôn xây dựng một hệ thống câu hỏi đi từ dễ đến khó. Qua đó, giáo viên lựa chọn phương pháp đàm thoại- vấn đáp hay thảo luận nhóm, trao đổi……. theo hình thức cá nhân, nhóm 2 hay nhóm 4….để giải quyết những vấn đề được đặt ra.
- Việc linh hoạt tổ chức đối tượng học sinh hoạt động theo nhóm cùng cần được quan tâm, tránh áp đặt cố định số lượng hoặc trình độ học sinh hay để học sinh quá đông trong một nhóm.
Ví dụ : Nếu giải quyết chung một đề tài khó, chúng ta nên có sự đan xen về trình độ học sinh trong cùng một nhóm để các em hỗ trợ cho nhau. Nhưng cũng có lúc, chúng ta hãy tạo điều kiện